Kumpas ve Mikrometre Nedir, Nasıl Kullanılır? Okuma Rehberi ve Örnekler

16-11-2026 18:57
Kumpas ve Mikrometre Nedir, Nasıl Kullanılır? Okuma Rehberi ve Örnekler

Yayın: 16 Kasım 2026 · Hazırlayan: Perpa Otomasyon Teknik Ekibi

Kısa cevap: Kumpas ve mikrometre nedir? Kumpas, bir parçanın dış çapını, iç çapını, derinliğini ve kademe yüksekliğini tek aletle ölçen, sürgülü bir hassas ölçü aletidir; dijital kumpaslar genellikle 0,01 mm, mekanik (verniyerli) kumpaslar 0,02 veya 0,05 mm çözünürlükle okur. Mikrometre ise ölçümü hassas bir vida mili ile yapan ve 0,01 mm, dijital modellerde 0,001 mm çözünürlüğe inen daha hassas bir ölçü aletidir; bir mikrometre genellikle yalnızca 25 mm'lik bir aralıkta (0-25, 25-50 mm gibi) ölçer. Genel atölye ölçümlerinde kumpas, ±0,01 mm ve daha dar tolerans kontrolünde mikrometre kullanılır. Kumpasla ölçerken çeneler parçaya dik ve hafif baskıyla oturtulur; mikrometrede mil parçaya yalnızca cırcırla yaklaştırılır ve değer kovan + tambur toplanarak okunur.

Bu rehberde neler var?


Kumpas Nedir, Ne İşe Yarar?

Kumpas, üzerinde milimetre bölüntülü bir ana cetvel ve bu cetvel boyunca kayan bir sürgü bulunan, iki çene arasındaki mesafeyi okuyarak ölçüm yapan el tipi bir ölçü aletidir. Cetvelden farkı, ölçüm yüzeylerinin parçaya tam oturması ve milimetrenin yüzde biri seviyesinde okuma yapabilmesidir. Atölyelerde en çok kullanılan hassas ölçü aleti olduğu için "kumpas" kelimesi çoğu zaman ölçü aletleri denince ilk akla gelendir.

Standart bir kumpas tek başına dört farklı ölçüm yapar:

  • Dış çap ve kalınlık: mil, cıvata, boru dış çapı, sac ve plaka kalınlığı.
  • İç çap: delik, boru iç çapı, rulman yuvası, kanal genişliği.
  • Derinlik: kör delik, kanal ve cep derinliği.
  • Kademe (basamak): iki yüzey arasındaki yükseklik farkı.

Kumpas talaşlı imalat (torna, freze, CNC), kalıpçılık, makine bakım-onarım, otomotiv servisi, metal ve plastik üretimi, 3D baskı, elektronik ve hobi işlerinde kullanılır. Kalite kontrolde ilk ölçüm genellikle kumpasla yapılır; tolerans daraldığında mikrometreye geçilir.

Kumpasın Parçaları

Kumpas parçaları: dış çap çeneleri, iç çap çeneleri, ana cetvel, verniyer, kilit vidası, başparmak tekeri ve derinlik çubuğu

Parça Görevi
Ana cetvel (gövde) Milimetre (ve çoğunlukla inç) bölüntülerinin bulunduğu sabit kısım. Ölçüm aralığını (150, 200, 300 mm...) belirler.
Sabit ve hareketli dış çap çeneleri Alttaki büyük çeneler. Parçayı aralarına alarak dış çap ve kalınlık ölçer.
İç çap çeneleri Üstteki küçük, sivri çeneler. Deliğe sokulup açılarak iç çap ölçer.
Sürgü ve verniyer Ana cetvel üzerinde kayan kısım. Mekanik kumpasta verniyer bölüntüsü, dijital kumpasta ekran ve sensör buradadır.
Kilit vidası Sürgüyü sabitler; ölçülen değeri parçadan çıkarıp rahatça okumayı sağlar.
Başparmak tekeri Sürgüyü başparmakla hassas hareket ettirir ve ölçüm kuvvetini kontrol etmeye yardım eder.
Derinlik çubuğu Sürgüyle birlikte gövdenin arka ucundan çıkan ince çubuk; derinlik ölçer.

Kumpas Çeşitleri

Kumpaslar okuma şekline, ölçüm aralığına, ortam dayanımına ve özel kullanım amacına göre ayrılır.

Kumpas ve mikrometre çeşitleri: dijital, mekanik, IP67, uzun kumpas, derinlik kumpası, dış ve iç çap mikrometresi, komparatör

  • Dijital kumpas: Değeri LCD ekranda gösterir, genellikle 0,01 mm çözünürlüklüdür. Her noktada sıfırlama (fark ölçümü), mm/inç geçişi ve bazı modellerde veri çıkışı bulunur. Okuma hatasını ortadan kaldırdığı için en çok tercih edilen tiptir.
  • Mekanik (verniyerli) kumpas: Pil gerektirmez; manyetik alan, soğutma sıvısı ve elektriksel parazitten etkilenmez. 0,02 mm veya 0,05 mm verniyerli modelleri vardır. Okumak biraz pratik ister. Atölyede yedek ve uzun ömürlü alet olarak tercih edilir.
  • Kadranlı (saatli) kumpas: Değeri ibreli bir kadrandan okutur; verniyer okumaktan daha hızlıdır, pil gerektirmez.
  • IP65/IP67 su ve toz geçirmez dijital kumpas: Soğutma sıvısı, yağ ve toz bulunan tezgah başında (torna, freze, CNC) kullanılmak üzere sızdırmaz elektroniklidir.
  • Uzun ve tek/çift çeneli kumpas: 300, 500, 600 mm ve üzeri aralıklar; büyük flanş, levha ve döküm parçalar için. Uzun modellerde tek çene veya çift (üst+alt) çene seçenekleri vardır.
  • Mini kumpas: 100 mm civarı, cepte taşınabilir; elektronik, takı, model ve hobi işleri için.
  • Derinlik kumpası: Geniş bir tabana sahiptir; tabanın deliğin ağzına oturması sayesinde normal kumpasın ince derinlik çubuğundan daha kararlı ölçer. Lastik diş derinliği ölçen özel modelleri de vardır.
  • Özel kumpaslar: Kaynak dikişi ölçen kaynakçı kumpası, dişli diş kalınlığı kumpası, merkez mesafesi ve kanal kumpasları gibi belirli bir iş için tasarlanmış modeller.

Kumpas Nasıl Kullanılır? (6 Adım)

Aşağıdaki adımlar hem dijital hem mekanik kumpas için geçerlidir. Örnek olarak dış çap ölçümü anlatılmıştır.

  1. Temizleyin. Ölçüm yüzeylerini ve parçayı tiftiksiz bir bezle silin. Talaş, yağ ve çapak birkaç yüzdelik hata yaratır.
  2. Sıfırı kontrol edin. Çeneleri tamamen kapatın. Dijital kumpasta ekran 0,00 göstermiyorsa ZERO/ORIGIN tuşuna basın; mekanik kumpasta verniyerin 0 çizgisi ana cetvelin 0 çizgisiyle çakışmalıdır. Çeneleri ışığa tutun: aralarından ışık sızmamalıdır.
  3. Parçayı çenelerin köküne yakın yerleştirin. Ölçüm yapılan nokta cetvele ne kadar yakınsa, sürgünün boşluğundan kaynaklanan hata (Abbe hatası) o kadar azalır. Çenelerin sivri uçlarıyla ölçmeyin.
  4. Çeneleri dik ve hafif baskıyla kapatın. Başparmak tekeriyle sürgüyü parçaya değdirin. Kumpas parçaya tam dik olmalı; eğik tutulan kumpas daha büyük değer okur. Fazla bastırmak çeneleri esnetir ve değeri küçültür.
  5. Değeri okuyun veya kilitleyin. Değeri parça üzerindeyken okuyun. Okuması zor bir yerdeyseniz kilit vidasını sıkıp kumpası parçadan dikkatle çıkarın.
  6. Tekrarlayın. Silindirik parçayı farklı açılardan 2-3 kez ölçün. Değerler farklıysa parça ovaldir veya ölçüm hatalıdır; kritik ölçülerde ortalama değil, en büyük ve en küçük değer kaydedilir.

Kumpas ile Dış Çap, İç Çap, Derinlik ve Kademe Ölçümü

Kumpas ile 4 temel ölçüm: dış çap, iç çap, derinlik ve kademe ölçümü nasıl yapılır

Ölçüm Kullanılan kısım Nasıl yapılır? Dikkat
Dış çap / kalınlık Alttaki büyük çeneler Parça çenelerin köküne yakın yerleştirilir, çeneler hafifçe kapatılır. Kumpas eksene dik olmalı; mil çapını birkaç açıdan ölçün.
İç çap Üstteki küçük çeneler Çeneler kapalıyken deliğe sokulur ve deliğin duvarlarına değene kadar açılır. Kumpası hafifçe sallayıp en büyük değeri okuyun; çap, deliğin en geniş kirişidir.
Derinlik Derinlik çubuğu Gövdenin arka ucu deliğin ağzına dik dayanır, çubuk dibe değene kadar sürülür. Gövde eğilirse değer büyür; dar tabanlı olduğu için hassas işte derinlik kumpası tercih edin.
Kademe Sürgü ve gövdenin arka yüzleri Arka yüzlerden biri üst basamağa, diğeri alt basamağa dayanır. Tüm kumpaslarda kademe yüzeyi yoktur; ürün açıklamasını kontrol edin.

Dijital kumpasla fark ölçümü: Bir referans parçayı (örneğin 20,00 mm'lik mastarı) ölçüp ZERO tuşuna basarsanız, sonraki parçalarda ekran doğrudan farkı (+0,03 veya -0,02 gibi) gösterir. Seri üretimde bir ölçünün tolerans içinde olup olmadığını hızlıca görmek için kullanışlıdır. Ölçüm bitince çeneleri kapatıp yeniden sıfırlamayı unutmayın.

Mekanik Kumpas Nasıl Okunur? Verniyer Okuma

Mekanik kumpasın sürgüsünde, ana cetveldeki milimetre bölüntülerinden biraz daha sık bölüntülü ikinci bir cetvel bulunur: verniyer. 0,02 mm hassasiyetli kumpasta verniyer 49 mm'lik uzunluğu 50 eşit parçaya böler; her verniyer çizgisi ana cetvel çizgisinden 0,02 mm kısa olduğu için, hangi verniyer çizgisinin ana cetvelle çakıştığı ölçünün ondalık kısmını verir.

Mekanik kumpas nasıl okunur: 0,02 mm verniyer okuma örneği 23 + 0,46 = 23,46 mm

  1. Tam milimetreyi bulun: Verniyerin 0 çizgisinden hemen önce kalan ana cetvel çizgisini okuyun. Örnekte 23 mm.
  2. Çakışan çizgiyi bulun: Verniyer boyunca, ana cetveldeki bir çizgiyle tam hizaya gelen tek verniyer çizgisini arayın. Örnekte 23. çizgi (verniyerde 4 ile 5 rakamları arasındaki 3. küçük çizgi, yani 0,46).
  3. Çarpın ve toplayın: 23 × 0,02 = 0,46 mm. Sonuç: 23 + 0,46 = 23,46 mm.
Verniyer tipi Bölüntü Bir çizginin değeri Okuma örneği
1/20 (0,05 mm) 39 mm'yi 20 parçaya böler 0,05 mm 12 mm + 7. çizgi → 12 + 0,35 = 12,35 mm
1/50 (0,02 mm) 49 mm'yi 50 parçaya böler 0,02 mm 23 mm + 23. çizgi → 23 + 0,46 = 23,46 mm

İpucu: Verniyeri tam karşıdan bakarak okuyun. Yandan bakmak (paralaks) çizgilerin farklı yerde çakışıyormuş gibi görünmesine neden olur. Çakışan çizgiden emin değilseniz, iki yanındaki çizgilere bakın: ana cetvel çizgisi solda birinin hemen sağında, sağda birinin hemen solunda kalıyorsa ortadaki doğru çizgidir.

Dijital Kumpas Nasıl Kullanılır? Tuşlar ve Ayarlar

Tuş / özellik Ne işe yarar?
ON/OFF Cihazı açar ve kapatır. Çoğu model birkaç dakika hareketsiz kalınca kendini kapatır.
ZERO Ekranı bulunduğu konumda sıfırlar. Çeneler kapalıyken sıfırlama veya fark ölçümü için kullanılır.
ORIGIN Mutlak (ABS) sistemli kumpaslarda referans noktasını yeniden tanımlar. Çeneler kapalıyken basılır.
mm/inch Birimi milimetre ile inç arasında değiştirir.
HOLD (bazı modellerde) Ekrandaki değeri dondurur; kumpası parçadan çıkarıp okumayı sağlar.
Veri çıkışı (bazı modellerde) Ölçümü kablo veya kablosuz adaptörle bilgisayara, tabloya ya da SPC yazılımına aktarır. Adaptör çoğunlukla ayrı satılır.

Mutlak (Absolute) ve artımlı (incremental) dijital kumpas farkı: Artımlı sistemli kumpaslar açıldıkları konumu sıfır kabul eder; kapalı açılmazsa değer kayar. Mutlak (ABS) sistemli kumpaslar ise orijin noktasını hafızada tutar ve her açılışta doğru değeri gösterir, sürgü hızlı hareket ettirildiğinde sayma hatası yapmaz.

Pil ve ekran sorunları: Dijital kumpaslar çoğunlukla SR44 (LR44 boyutunda gümüş oksit) veya CR2032 düğme pil kullanır. Rakamların titremesi, sabit durmaması, sönük görünmesi veya ekranda "E" hatası genellikle zayıf pile, ölçüm cetvelindeki neme ya da kire işaret eder. Pili değiştirdikten sonra çeneleri kapatıp ORIGIN/ZERO ile yeniden sıfırlayın.

Mikrometre Nedir, Nasıl Çalışır?

Mikrometre, ölçümü hassas taşlanmış bir vida mili ile yapan ölçü aletidir. Metrik mikrometrelerde vida adımı genellikle 0,5 mm'dir: tambur bir tam tur döndüğünde mil 0,5 mm ilerler. Tamburun çevresi 50 eşit parçaya bölündüğü için her bölme 0,5 / 50 = 0,01 mm eder. Kovan üzerine eklenen verniyer bölüntüsü veya dijital sensörle bu çözünürlük 0,001 mm (1 µm) seviyesine iner.

Kumpastan daha hassas olmasının iki nedeni vardır. Birincisi, ölçüm ekseni ile okuma ekseni (vida) aynı doğru üzerindedir; kumpastaki gibi sürgü boşluğundan kaynaklanan bir hata oluşmaz. İkincisi, cırcır (ratchet) veya friksiyon tamburu her ölçümde aynı kuvvetin uygulanmasını sağlar. Bu yüzden mikrometre; mil, pim, rulman, burç, sac kalınlığı, tel çapı ve kalıp parçalarında tolerans kontrolünün standart aletidir.

Mikrometrenin sınırlaması ölçüm aralığıdır. Vida boyu nedeniyle bir mikrometre çoğunlukla 25 mm'lik bir aralığı kapsar: 0-25, 25-50, 50-75 mm gibi. 40 mm'lik bir mili ölçmek için 25-50 mm'lik mikrometre gerekir. Geniş aralıkları kapsamak için birden fazla mikrometre veya değiştirilebilir örslü mikrometre setleri kullanılır.

Mikrometrenin Parçaları ve Çeşitleri

Mikrometre parçaları: çerçeve, örs, mil, kilit, kovan, tambur ve cırcır

Parça Görevi
Çerçeve (gövde) C şeklindeki rijit gövde. Elin ısısının ölçüme geçmemesi için çoğu modelde ısı yalıtımlı tutma plakası bulunur.
Örs Sabit ölçüm yüzeyi. Genellikle sert metal (karbür) uçludur.
Mil Tamburla birlikte dönerek ilerleyen hareketli ölçüm yüzeyi.
Kilit Mili sabitler; ölçülen değeri korur.
Kovan Üzerinde yatay referans çizgisi, üstte 1 mm, altta 0,5 mm çizgileri bulunan sabit silindir.
Tambur Kovanın üzerinde dönen, çevresi 50 bölmeli (her bölme 0,01 mm) silindir.
Cırcır / friksiyon tamburu Ölçüm yüzeyleri parçaya değdiğinde boşa dönerek her seferinde aynı ölçüm kuvvetini uygular.
  • Dış çap mikrometresi: En yaygın tiptir. Mil, pim, sac, tel ve rulman dış çapı ölçer.
  • Dijital mikrometre: Değeri ekranda 0,001 mm çözünürlükle gösterir; okuma hatası olmaz. IP65 gibi soğutma sıvısına dayanıklı modelleri tezgah başında kullanılabilir.
  • İç çap mikrometresi: Delik ve yuva iç çapını ölçer. Kumpas tipi çeneli (5-30 mm gibi) modeller ve üç noktalı (bore) modeller vardır.
  • Derinlik mikrometresi: Geniş tabanlı, değiştirilebilir çubuklu; kanal ve delik derinliği için.
  • Özel mikrometreler: Dişli (vida dişi), bıçaklı (dar kanal), disk (dişli), V-örslü (tek sayılı kanallı takımlar) ve kalınlık için tasarlanmış modeller.

Mikrometre Nasıl Kullanılır? (6 Adım)

  1. Ortamı ve parçayı hazırlayın. Parçayı ve mikrometreyi aynı ortamda bir süre bekletin; işlemden yeni çıkmış sıcak parça büyük ölçülür. Örs ve mil yüzeylerini temiz bir kağıt veya bezle silin.
  2. Sıfırı kontrol edin. 0-25 mm mikrometrede yüzeyleri cırcırla kapatın; tambur sıfırı kovan referans çizgisiyle çakışmalı, dijital modelde ekran 0,000 göstermelidir. 25-50 mm ve üzeri mikrometrelerde kontrol, kutudan çıkan ayar mastarıyla (25,000 mm gibi) yapılır.
  3. Mikrometreyi doğru tutun. Çerçeveyi (yalıtımlı kısmından) sol elle, tamburu sağ elin baş ve işaret parmağıyla tutun. Küçük parçaları tezgaha koyup mikrometreyi parçaya getirin; mümkünse mikrometre sehpası (standı) kullanın.
  4. Mili hızlıca yaklaştırın, cırcırla değdirin. Tamburla mili parçaya 1-2 mm kalana kadar yaklaştırın. Son kısımda yalnızca cırcırı çevirin; cırcır 2-3 kez "tık" sesi çıkarıp boşa dönünce durun. Tamburu zorlayarak sıkmayın.
  5. Dikliği sağlayın ve okuyun. Mikrometreyi hafifçe sallayarak ölçüm yüzeylerinin parçaya tam oturduğundan emin olun, sonra değeri okuyun. Gerekirse kilidi sıkıp mikrometreyi parçadan çıkararak okuyun.
  6. Tekrarlayın ve kaydedin. Mili parçanın birkaç noktasında ve 90° döndürerek ölçün. Farklılık ovallik veya konikliği gösterir.

Mikrometre Nasıl Okunur?

Mikrometre nasıl okunur: kovan 7,5 mm + tambur 0,28 mm = 7,78 mm okuma örneği

  1. Kovanı okuyun: Tamburun kenarından önce görünen son üst çizgi tam milimetreyi verir. Ondan sonra bir alt çizgi (yarım milimetre) de görünüyorsa 0,5 mm ekleyin. Örnekte 7 mm + 0,5 mm = 7,5 mm.
  2. Tamburu okuyun: Kovandaki yatay referans çizgisiyle hizalanan tambur çizgisini okuyun ve 0,01 ile çarpın. Örnekte 28 → 0,28 mm.
  3. Toplayın: 7,5 + 0,28 = 7,78 mm.
  4. Binde bir (verniyerli mikrometre): Kovanın üzerinde 0'dan 10'a numaralı ek verniyer çizgileri varsa, tamburdaki bir çizgiyle çakışan verniyer çizgisinin numarası 0,001 mm'yi verir. Örnek: 7,78 + 0,004 = 7,784 mm.

En sık okuma hatası yarım milimetreyi atlamaktır. Tamburdaki değer 0'a yakınsa (örneğin 0,48 ile 0,02 arası) yarım milimetre çizgisinin tamburun altında tam görünüp görünmediğine dikkat edin; emin değilseniz değeri kumpasla kabaca kontrol edin.

Mikrometre Sıfır Ayarı Nasıl Yapılır?

Ölçüm yüzeyleri kapatıldığında (veya ayar mastarı ölçüldüğünde) değer sıfırı göstermiyorsa mikrometre ayar ister.

  • Mekanik mikrometre: Kilidi sıkın ve mikrometreyle birlikte gelen ayar anahtarını kovanın arkasındaki deliğe takın. Kovanı, referans çizgisi tamburun sıfırıyla çakışana kadar çevirin. Fark birkaç bölmeden büyükse önce tamburu gevşetip kaba ayar yapılır; bu işlem için kılavuzdaki talimata uyun.
  • Dijital mikrometre: Yüzeyleri cırcırla kapatın (25 mm ve üzerinde mastarı ölçün) ve ZERO/SET tuşuna basın. Mastarlı modellerde ayar değeri (örneğin 25,000) PRESET ile girilir.
  • Ayardan önce yüzeyleri temizleyin ve sıfırı 2-3 kez kontrol edin. Sıfır sürekli kayıyorsa veya ölçüm yüzeylerinde aşınma, çizik, ezik varsa mikrometre kalibrasyon ve servis ister.

Kumpas mı, Mikrometre mi?

Kumpas mı mikrometre mi karşılaştırma tablosu: çözünürlük, doğruluk, ölçüm aralığı, kullanım

Özellik Kumpas Mikrometre
Çözünürlük 0,01 mm (dijital), 0,02-0,05 mm (mekanik) 0,01 mm (mekanik), 0,001 mm (dijital / verniyerli)
Tipik doğruluk 150 mm'lik kumpasta yaklaşık ±0,02-0,03 mm 0-25 mm'lik mikrometrede yaklaşık ±0,001-0,002 mm
Ölçüm aralığı Tek alet 0-100 mm'den 0-600 mm ve üzerine kadar Çoğunlukla 25 mm'lik aralık (0-25, 25-50...)
Ölçüm tipleri Dış, iç, derinlik, kademe Genellikle tek tip (dış, iç veya derinlik)
Hız ve kullanım kolaylığı Çok hızlı, genel amaçlı Daha yavaş, dikkat ister
Uygun olduğu iş Atölye, montaj, genel kontrol, kaba işleme Hassas işleme, tolerans kontrolü, mil, rulman, kalıp

Pratik kural: Ölçü aletinin doğruluğu, kontrol edilen toleransın yaklaşık onda biri kadar iyi olmalıdır (10:1 kuralı; uygulamada en az 4:1 aranır). ±0,1 mm toleranslı bir ölçüyü kumpasla güvenle kontrol edebilirsiniz; ±0,01 mm toleranslı bir mil için mikrometre gerekir. Kumpasın ekranında 0,01 mm görmek, 0,01 mm doğrulukla ölçtüğü anlamına gelmez.

Ölçüm Hataları ve Doğru Ölçüm Kuralları

Hata Sonucu Doğrusu
Kumpası eğik tutmak Dış çapta büyük, iç çapta küçük değer Çeneleri parçaya dik oturtun, iç çapta en büyük değeri arayın.
Çenelerin ucuyla ölçmek Sürgü boşluğu nedeniyle (Abbe hatası) sapma Parçayı çenelerin köküne yakın yerleştirin.
Fazla bastırmak Çeneler esner, değer küçülür; yumuşak parça ezilir Kumpasta hafif ve sabit baskı, mikrometrede yalnızca cırcır.
Sıfırı kontrol etmemek Tüm ölçümler aynı miktarda kayar Her ölçüm serisinden önce sıfır kontrolü.
Sıcak parçayı ölçmek Parça ısıl genleşme nedeniyle büyük ölçülür Parçayı oda sıcaklığına soğutun. Referans sıcaklık 20 °C'dir; çelikte 100 mm'lik parça 10 °C sıcaklık farkında yaklaşık 0,011 mm büyür.
Mikrometreyi uzun süre elde tutmak El ısısıyla çerçeve genleşir Yalıtımlı kısımdan tutun, uzun ölçümde stand kullanın.
Yandan bakarak okumak (paralaks) Verniyer veya tambur yanlış okunur Göz hizasında, tam karşıdan okuyun.
Çapaklı veya kirli yüzey Birkaç yüzdelik fazla değer Ölçüm noktasını temizleyin, çapağı alın.
Kumpası anahtar, pergel veya çizecek olarak kullanmak Çeneler aşınır ve eğilir, alet hassasiyetini kaybeder Markalama için çizecek ve mihengir kullanın.

Bakım, Saklama ve Kalibrasyon

  • Kullanımdan sonra ölçüm yüzeylerini temizleyin; uzun süre kullanılmayacaksa ince bir koruyucu yağ sürün.
  • Kumpası çeneleri hafif aralık bırakarak (tamamen sıkıştırmadan) ve kilidi gevşek şekilde kutusunda saklayın. Mikrometrede örs ile mil arasında küçük bir boşluk bırakın; yüzeyler birbirine sıkıştırılarak saklanırsa ısıl değişimlerde zarar görebilir.
  • Dijital aletleri nem, soğutma sıvısı ve manyetik alandan uzak tutun (IP67 modeller hariç). Uzun süre kullanılmayacaksa pili çıkarın.
  • Aletleri düşürmeyin; düşen kumpas veya mikrometrenin sıfırı ve paralelliği mutlaka kontrol edilmelidir.
  • Kalite sistemi (ISO 9001, IATF 16949 vb.) uygulayan işletmelerde ölçü aletleri belirlenen aralıklarla kalibrasyondan geçirilir ve kalibrasyon sertifikasıyla izlenir. Sitemizdeki bazı modeller kalibrasyonlu seçenekle sunulmaktadır; ürün sayfasındaki seçenekten kontrol edebilirsiniz.

Kumpas ve Mikrometre Seçerken Nelere Bakılır?

Kriter Ne seçmeli?
Ölçüm aralığı Ölçeceğiniz en büyük parçadan biraz büyük aralık seçin. Genel atölyede 150 mm yeterlidir; büyük parçalar için 200-300 mm, flanş ve döküm için 500-600 mm. Mikrometrede ölçülecek çap hangi 25 mm'lik aralığa düşüyorsa o mikrometre alınır.
Çözünürlük ve doğruluk Ürün sayfasında "hassasiyet" olarak yazan değer çoğu zaman çözünürlüktür. Toleransınıza göre doğruluğa (izin verilen hata) bakın ve 10:1 kuralını uygulayın.
Dijital mi mekanik mi? Hızlı ve hatasız okuma, fark ölçümü ve veri aktarımı için dijital; pilsiz, sert ortam ve yedek alet için mekanik.
IP koruma sınıfı Soğutma sıvısı ve yağlı tezgah başında IP65/IP67 dijital modeller; kuru ortamda standart dijital yeterlidir.
Gövde malzemesi Paslanmaz sertleştirilmiş çelik gövde uzun ömürlüdür. Plastik gövdeli kumpaslar hafif ve ucuzdur; hobi, elektronik ve kaba ölçüm içindir, hassas metal işçiliği için uygun değildir.
Veri çıkışı Ölçümleri bilgisayara veya SPC yazılımına aktaracaksanız veri çıkışlı model seçin; adaptörün dahil olup olmadığını kontrol edin.
Kalibrasyon Denetim ve kalite belgesi gereken işlerde kalibrasyon sertifikalı seçeneği tercih edin.
Marka ve yedek parça Mitutoyo, İnsize, Dasqua, Accud gibi markalarda pil, servis ve kalibrasyon desteği daha kolay bulunur.

Kumpas ve Mikrometre Ürün Önerileri

Aşağıdaki ürünler Kumpas ve Mikrometre Çeşitleri kategorisinde yazının hazırlandığı tarihte stokta olan modellerdir. Güncel fiyat, stok ve kalibrasyonlu seçenekler için ürün sayfasına bakabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

İşe göre kumpas ve mikrometre önerisi: hobi, atölye, CNC, büyük parça, mil ve rulman, derinlik ölçümü

Dijital kumpaslar (150-200 mm, genel kullanım)

Su ve toz geçirmez (IP67) dijital kumpaslar

Uzun ve büyük parça kumpasları (300-600 mm)

Mekanik (verniyerli) kumpaslar

Mini, hobi ve elektronik kumpasları

Derinlik kumpasları

Dış çap mikrometreleri

İç çap mikrometresi

Tamamlayıcı ölçüm aletleri: komparatör, mihengir, açı ölçer

Kumpas ve mikrometrenin ölçemediği salgı, yükseklik ve açı ölçümleri için aynı kategoride şu aletler bulunur:

Kullanıcı Önerilen başlangıç seti
Hobi, elektronik, 3D baskı Proskit PD-151 veya İnsize 1111-100A mini dijital kumpas
Genel atölye ve bakım İnsize 1108-150 dijital kumpas + yedek olarak İnsize 1205-1502S mekanik kumpas
Torna, freze, CNC operatörü Mitutoyo IP67 150 mm kumpas + Mitutoyo 293-240-30 veya İnsize 3108-25A mikrometre + komparatör
Kalite kontrol Mitutoyo 500-181-30 kumpas, 0-25 ve 25-50 mm mikrometre, mihengir; kalibrasyonlu seçenekler
Büyük parça imalatı İnsize 1108-300 veya 1103-300, gerekiyorsa 1106-501 / 1136-601
Oto servis 150 mm dijital kumpas + Loyka 5114-25 lastik derinlik kumpası

Ölçeceğiniz parçayı, ölçü aralığını ve toleransı yazmanız yeterli; doğru aleti birlikte seçelim. 0212 912 36 86 numaralı telefondan veya WhatsApp 0552 545 36 86 hattından bize ulaşabilirsiniz. Diğer ölçüm cihazları için Ölçü ve Test Aletleri kategorisine göz atabilirsiniz.


Sık Sorulan Sorular

Kumpas nedir, ne işe yarar?

Kumpas, sürgülü bir cetvel ve çeneler yardımıyla parçanın dış çapını, iç çapını, derinliğini ve kademe yüksekliğini ölçen hassas bir ölçü aletidir. Dijital kumpaslar genellikle 0,01 mm, mekanik kumpaslar 0,02 veya 0,05 mm çözünürlükle okur. Talaşlı imalat, bakım-onarım, kalite kontrol ve hobi işlerinde kullanılır.

Mikrometre nedir, kumpastan farkı ne?

Mikrometre, ölçümü hassas bir vida mili ile yapan, 0,01 mm (dijitalde 0,001 mm) çözünürlüklü ölçü aletidir. Kumpastan yaklaşık on kat daha hassastır ama genellikle yalnızca 25 mm'lik bir aralıkta ve tek tip ölçüm (çoğunlukla dış çap) yapar. Kumpas hızlı ve çok amaçlı, mikrometre yavaş ve hassastır.

Kumpas nasıl okunur?

Dijital kumpasta değer doğrudan ekranda okunur. Mekanik kumpasta önce verniyerin 0 çizgisinden önceki ana cetvel çizgisi (tam milimetre) okunur, sonra ana cetvelle tam çakışan verniyer çizgisi bulunur ve 0,02 (veya 0,05) ile çarpılıp eklenir. Örnek: 23 mm + 23. çizgi × 0,02 = 23,46 mm.

Mikrometre nasıl okunur?

Kovanda tamburun kenarından önce görünen son milimetre çizgisi okunur; yarım milimetre çizgisi de görünüyorsa 0,5 eklenir. Sonra kovandaki referans çizgisiyle hizalanan tambur çizgisi 0,01 ile çarpılarak eklenir. Örnek: 7,5 mm + 28 × 0,01 = 7,78 mm.

Kumpas ile iç çap nasıl ölçülür?

Üstteki küçük iç çap çeneleri kapalıyken deliğe sokulur ve deliğin duvarlarına değene kadar açılır. Kumpas hafifçe sallanarak en büyük değer aranır; çap, deliğin en geniş noktasıdır. Küçük ve hassas delikler için iç çap mikrometresi veya komparatörlü delik ölçer daha doğru sonuç verir.

Kumpas ile derinlik nasıl ölçülür?

Kumpasın arka ucu deliğin veya kanalın ağzına dik olarak dayanır ve sürgü, derinlik çubuğu dibe değene kadar itilir. Gövde eğik tutulursa değer büyük çıkar. Daha kararlı ve hassas derinlik ölçümü için geniş tabanlı derinlik kumpası kullanılır.

Dijital kumpas mı, mekanik kumpas mı?

Dijital kumpas hızlı ve hatasız okur, fark ölçümü yapar, mm/inç arasında geçiş yapar ve bazı modellerde veri çıkışı sunar. Mekanik kumpas pil gerektirmez, nem, manyetik alan ve soğutma sıvısından etkilenmez, ömrü uzundur ama okumak pratik ister. Atölyelerde genellikle dijital kumpas ana alet, mekanik kumpas yedek olarak bulundurulur.

Kumpasın hassasiyeti ne kadardır?

Dijital kumpasların çözünürlüğü genellikle 0,01 mm'dir; 150 mm'lik kaliteli bir kumpasın izin verilen hatası yaklaşık ±0,02-0,03 mm'dir. Mekanik kumpaslar 0,02 veya 0,05 mm çözünürlüklüdür. Ekranda 0,01 mm görmek, ölçümün 0,01 mm doğrulukta olduğu anlamına gelmez; kesin değer ürünün teknik tablosunda yazar.

Mikrometre neden 0-25 mm, 25-50 mm diye ayrılıyor?

Mikrometrenin ölçüm mili hassas taşlanmış bir vidadır ve vidanın uzunluğu hassasiyetten ödün vermeden genellikle 25 mm hareketle sınırlıdır. Bu yüzden her mikrometre 25 mm'lik bir aralığı kapsar. 40 mm'lik bir mil için 25-50 mm mikrometre gerekir; 25 mm ve üzeri mikrometreler sıfır ayarı için ayar mastarıyla birlikte gelir.

Mikrometrede cırcır ne işe yarar?

Cırcır (ratchet), ölçüm yüzeyleri parçaya değdiğinde boşa dönerek her ölçümde aynı kuvvetin uygulanmasını sağlar. Tamburu elle sıkmak ölçüm kuvvetini değiştirir, değeri küçültür ve vidaya zarar verebilir. Ölçümün son kısmında yalnızca cırcır çevrilir ve 2-3 tık sesinden sonra durulur.

Dijital kumpas neden yanlış ölçüyor veya rakamlar oynuyor?

En sık nedenler zayıf pil, ölçüm cetvelinde nem, yağ veya kir, sıfırlamanın açık çenelerle yapılması ve artımlı sistemli kumpasta sürgünün çok hızlı hareket ettirilmesidir. Pili değiştirin, cetveli temizleyip kurulayın, çeneleri kapatarak yeniden sıfırlayın. Sorun sürerse kalibrasyon ve servis gerekir.

Kumpas ve mikrometre kalibrasyonu ne sıklıkla yapılmalı?

Kalibrasyon aralığı kullanım sıklığına, ortama ve kalite sisteminin şartlarına göre işletme tarafından belirlenir; yoğun kullanılan atölye aletlerinde genellikle yılda bir kalibrasyon uygulanır. Ayrıca alet düştüğünde, sıfır kaydığında veya şüpheli ölçüm verdiğinde ara kontrol yapılmalıdır. Sitemizde bazı modeller kalibrasyonlu seçenekle sunulmaktadır.

Kumpas ile sac ve kağıt kalınlığı ölçülür mü?

Kumpas ile sac kalınlığı ölçülebilir, ancak 0,01 mm'nin altındaki farklar için yeterli değildir. İnce sac, folyo, film, kağıt ve conta gibi malzemelerde dijital kalınlık komparatörü veya mikrometre daha doğru sonuç verir.

Kumpas ve mikrometre fiyatları ne kadar?

Fiyat; ölçüm aralığına, çözünürlüğe, dijital veya mekanik olmasına, IP koruma sınıfına, veri çıkışına, kalibrasyon sertifikasına ve markaya göre değişir. Plastik gövdeli ve ekonomik dijital kumpaslar en uygun fiyatlı gruptadır; IP67 korumalı, uzun aralıklı ve Mitutoyo gibi markaların modelleri daha yüksek fiyatlıdır. Güncel fiyatlar için ürün sayfalarına bakabilir veya 0212 912 36 86 numarasından teklif isteyebilirsiniz.

Ürünler faturalı ve kargo ile gönderiliyor mu?

Evet. Kumpas, mikrometre ve diğer ölçü aletleri faturalı olarak Türkiye geneline kargo ile gönderilir. İsterseniz İstanbul Şişli Perpa Ticaret Merkezi B Blok Kat 8 No 1105 adresindeki mağazamızdan da teslim alabilirsiniz. Kurumsal ve toplu alımlar için teklif isteğinizi satis@perpaotomasyon.com adresine gönderebilirsiniz.


Sonuç

Kumpas, dış çap, iç çap, derinlik ve kademe ölçümlerini tek aletle hızlıca yapan, atölyenin temel ölçü aletidir; mikrometre ise 25 mm'lik aralığında binde bir milimetreye kadar inen hassasiyetiyle tolerans kontrolünün aletidir. Doğru ölçüm için alet ve parça temiz olmalı, sıfır her seride kontrol edilmeli, kumpas parçaya dik ve hafif baskıyla, mikrometre yalnızca cırcırla kapatılmalıdır. Toleransınızın onda biri kadar doğruluk veren aleti seçin; ±0,05 mm ve üzeri işlerde kumpas, ±0,01 mm ve daha dar işlerde mikrometre kullanın.

Perpa Otomasyon, İstanbul Şişli Perpa Ticaret Merkezi B Blok Kat 8 No 1105 adresindeki mağazasında ve perpaotomasyon.com üzerinden Mitutoyo, İnsize, Dasqua, Accud, Loyka, Geratech ve Proskit marka dijital ve mekanik kumpas, IP67 kumpas, derinlik kumpası, dış ve iç çap mikrometresi, komparatör ve mihengir sunmaktadır. Hangi aletin işinize uygun olduğundan emin değilseniz 0212 912 36 86 numaralı telefondan veya WhatsApp 0552 545 36 86 hattından bize ulaşabilir, atölye, fabrika ve kurumsal toplu alımlar için teklif isteğinizi satis@perpaotomasyon.com adresine gönderebilirsiniz.

ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.