Buton, Anahtar ve Switch Nedir? Çeşitleri, Çalışma Prensibi, Kullanım Alanları ve Bağlantı Şeması (2026)

17-11-2026 14:15
Buton, Anahtar ve Switch Nedir? Çeşitleri, Çalışma Prensibi, Kullanım Alanları ve Bağlantı Şeması (2026)

Yayın: 17 Kasım 2026 · Hazırlayan: Perpa Otomasyon Teknik Ekibi

Kısa cevap: Buton, anahtar ve switch nedir? Üçü de bir elektrik devresini elle veya mekanik bir hareketle açıp kapatan anahtarlama elemanıdır. Buton basılarak çalışır; bıraktığınızda geri dönüyorsa yaylı (anlık), basılı kalıyorsa kalıcı butondur. Anahtar (mandal, selektör, toggle, rocker) çevrilerek veya devrilerek konum değiştirir ve o konumda kalır. Switch genel addır ama sahada çoğunlukla makinenin kendisinin bastığı limit switch ve mikro switch için kullanılır. Hepsinin içinde aynı şey vardır: NO (normalde açık) veya NC (normalde kapalı) kontak. Doğru seçim için montaj çapına (22 mm, 16 mm, 19 mm), kontak yapısına (1NO, 1NC, 1NO+1NC), akım-gerilim değerine, IP korumasına ve kullanım yerine bakılır.

Buton anahtar ve switch çeşitleri: kumanda butonu, acil stop, mandal şalter, toggle switch, limit switch, mikro switch, ayak pedalı, sinyal lambası


Buton, Anahtar ve Switch Nedir? Aralarındaki Fark

Bir makineyi çalıştırmak, durdurmak, yön değiştirmek, bir kapının kapandığını algılamak veya bir LED'i yakmak için devreye bir anahtarlama elemanı konur. Türkçede bu ürünler için üç kelime birbirinin yerine kullanılır, ama aralarında kullanım farkı vardır:

Terim Nasıl çalışır? Tipik örnek
Buton Parmakla basılır. Yaylı buton bırakınca geri döner; kalıcı buton ikinci basışta veya çevirince açılır. Start-stop butonu, acil stop, ışıklı buton, zil butonu
Anahtar Çevrilir, devrilir veya kaydırılır; seçilen konumda kalır. Mandal şalter (selektör), anahtarlı buton, toggle anahtar, rocker (klavyeli) anahtar
Switch İngilizce "anahtar" demektir. Sahada daha çok makinenin parçası tarafından basılan anahtarlar için kullanılır. Limit switch, mikro switch, asal switch, ayak pedalı switch
Sinyal lambası Anahtarlama yapmaz, durumu gösterir. Butonlarla aynı panoya, aynı çapta takılır. Çalışıyor (yeşil), arıza (kırmızı), uyarı (sarı) lambası, buzzer

Perpa Otomasyon'daki Buton - Anahtar - Switch kategorisi bu ürünleri dokuz alt grupta toplar: Buton, Kumanda Butonları, Limit Switch, Toggle Switch, Anahtar Çeşitleri, Mikro Switch, Sinyal Lambaları, Asal Switchler ve Diğer Çeşitler. Kategoride Tron, Tianyi, CNTD, Moujen, Omron, Schneider ve Butto gibi markalar yer alır.

Bu yazı buton ve switch'lerin nasıl çalıştığını, hangi çeşidin nerede kullanıldığını ve nasıl bağlandığını anlatır. Röle, zaman rölesi, sensör ve sıcaklık kontrol cihazı seçimi için otomasyon malzemeleri seçim rehberine bakabilirsiniz.

Buton ve Switch Nasıl Çalışır? Çalışma Prensibi

Bütün butonların ve switch'lerin çalışma prensibi aynıdır: dışarıdan gelen hareket (parmak, kam, pedal, kapı) içerideki hareketli kontağı sabit kontağa değdirir veya ondan ayırır. Kontaklar birbirine değince akım geçer, ayrılınca akım kesilir. Farkı yaratan üç şey vardır:

1. NO ve NC kontak (normalde açık, normalde kapalı)

  • NO (Normally Open, normalde açık): Butona basılmadığında devre açıktır, basınca kapanır. Start, ileri-geri, zil gibi "bas, çalışsın" işlerinde kullanılır. Etikette "1NO" veya "1A" yazar.
  • NC (Normally Closed, normalde kapalı): Basılmadığında devre kapalıdır (akım geçer), basınca açılır. Stop, acil stop, kapı emniyeti ve son konum kesme gibi "bas, dursun" işlerinde kullanılır. Etikette "1NC" veya "1B" yazar.
  • C/O (değiştirici, ortak uçlu): Mikro switch, limit switch ve toggle switch'lerde bir ortak uç (COM, C) ile hem NO hem NC uç bulunur. Basılınca ortak uç NC'den ayrılıp NO'ya geçer.

Neden stop butonu NC olur? Çünkü kablo koparsa veya klemens gevşerse NC devre kendiliğinden açılır ve makine durur. Stop NO olsaydı, kopuk bir kabloda butona basmak hiçbir şeyi durdurmazdı. Bu yüzden durdurma ve emniyet işlevi her zaman NC kontakla kurulur.

NO ve NC kontak nedir: normalde açık ve normalde kapalı kontağın butona basınca nasıl değiştiği

2. Yaylı (anlık) ve kalıcı (mandallı) çalışma

Yaylı buton yalnızca basılı tuttuğunuz sürece kontak değiştirir; parmağı çekince yay onu geri iter. Start-stop devrelerinde kontaktörün kendini tutmasını (mühürleme) sağlayan yardımcı kontakla birlikte kullanılır. Kalıcı buton veya mandal şalter ise bırakıldığında da konumunu korur; manuel/otomatik seçimi, aydınlatma açma ya da bir pompayı sürekli çalıştırma gibi işlerde tercih edilir. Toggle switch'lerde parantez içindeki konum yaylıdır: ON-(ON), bir konumun kalıcı, diğerinin yaylı olduğunu gösterir.

3. Ani geçişli (snap-action) mekanizma

Mikro switch ve asal switch'lerin içinde gerilmiş bir yaprak yay vardır. Pim belli bir noktaya kadar itildiğinde yay "tık" diye ters tarafa atlar ve kontak çok hızlı değişir. Bu ani geçiş, kontaklarda arkı azaltır, yavaş basıldığında bile temiz bir açma-kapama yapar ve milyonlarca çevrim ömür sağlar. Limit switch'lerin çoğu da metal gövde içine yerleştirilmiş bir mikro switch mekanizmasıyla çalışır.

Kutup ve yol: SPST, SPDT, DPDT ne demek?

Toggle ve mikro switch etiketlerinde görülen bu kısaltmalar kaç ayrı devrenin (kutup, pole) kaç yöne (yol, throw) anahtarlandığını söyler:

Kısaltma Anlamı Pin Konumlar Örnek
SPST Tek kutup, tek yol 2 ON-OFF CNTD C511B On-Off 2P, Toggle Switch 2P ON-OFF
SPDT Tek kutup, iki yol 3 ON-ON veya ON-OFF-ON T-12 3P ON-ON, T13 3P ON-OFF-ON
DPST Çift kutup, tek yol 4 ON-OFF Toggle Switch 4P ON-OFF, CNTD C521B 4 Pin
DPDT Çift kutup, iki yol 6 ON-ON veya ON-OFF-ON T22 6P ON-ON, T23 6P ON-OFF-ON

Orta konumlu (ON-OFF-ON) bir DPDT toggle switch, küçük bir DC motoru ileri-dur-geri çalıştırmak için kullanılabilir. Işıklı modellerde fazladan bir pin lambaya aittir; bu nedenle pin sayısını kutup sayısıyla karıştırmadan ürün sayfasındaki şemaya bakın.

SPST SPDT DPDT toggle switch pin ve konum şeması ON-OFF ON-ON ON-OFF-ON

Buton, Anahtar ve Switch Çeşitleri

22 mm kumanda butonları (yaylı, kalıcı, ışıklı)

Elektrik panolarında en çok kullanılan ölçü 22 mm'dir (pano deliği 22,3 mm). Bu butonlar iki parçadan oluşur: önde görünen başlık ve arkadaki kontak bloğu. Kontak bloğunu çoğaltarak bir butona birden fazla NO veya NC kontak eklenebilir; BE101 yardımcı kontak bloğu NO, BE102 kontak bloğu NC kontak ekler.

Mandal şalter, anahtarlı buton ve joystick

Mandal şalter (selektör) 2 veya 3 konumlu çevirmeli anahtardır; "0-1", "El-0-Oto" veya "İleri-0-Geri" seçimi için kullanılır. Kalıcı modeller seçilen konumda kalır, yaylı modeller bırakınca ortaya döner: LAY5-ED21 kalıcı, LAY5-ED33 kalıcı 3 konum, LAY5-ED53 yaylı, EJ33, EJ53 ve uzun kollu LAY5-EJ53. Yetkisiz kişinin makineyi çalıştırmasını engellemek için anahtarlı buton kullanılır: LAY5-EG21 kalıcı anahtarlı mandal. Vinç, caraskal ve çok yönlü hareket kumandasında ise XD2-PA12 2 yönlü joystick gibi kollu anahtarlar tercih edilir.

Acil stop butonu

Acil stop (emergency stop), tehlike anında makineyi en kısa yoldan durduran, kırmızı mantar başlı ve sarı zeminli butondur. EN ISO 13850 ve IEC 60204-1'e göre üç özelliği olmalıdır: kontağı NC olmalı, basıldıktan sonra kendiliğinden geri dönmemeli (kalıcı) ve ancak bilinçli bir hareketle (çevirerek, çekerek veya anahtarla) serbest bırakılmalıdır. Butonu serbest bırakmak makineyi yeniden çalıştırmamalı, ayrıca start'a basılmalıdır.

Limit switch (son konum anahtarı)

Limit switch, hareket eden bir makine parçasının belirli bir noktaya geldiğini mekanik temasla algılayan anahtardır. Kapının kapandığını, tablanın sona geldiğini, kalıbın yerine oturduğunu veya asansör kabinin kat hizasına ulaştığını haber verir. Gövdesi metal veya plastik, ucu (aktüatörü) işe göre farklıdır:

Omron limit switch model kodlarının ayrıntısı için Omron ürünleri seçim rehberine bakabilirsiniz. Temassız algılama gerekiyorsa (çok hızlı hareket, kirli yüzey, aşınma istenmeyen yer) limit switch yerine endüktif veya fotoelektrik sensörler tercih edilir.

Mikro switch ve asal switch

Mikro switch, çok küçük bir hareketle (genellikle 1-2 mm) ani geçişli olarak kontak değiştiren küçük gövdeli anahtardır. Beyaz eşya kapılarında, 3D yazıcı ve CNC eksen sonlarında, otomat makinelerinde, kesici koruyucularında ve elektronik projelerde kullanılır. Ucuna göre çeşitleri:

Asal switch (basic switch), mikro switch'in daha büyük ve yüksek akımlı (genellikle 15 A, 125/250 V) endüstriyel versiyonudur; Highly Z15G1306 bu gruba örnektir. Pek çok limit switch'in içinde bu tür bir mekanizma bulunur. Mikro switch'in uçları genellikle C (COM), NO ve NC olarak işaretlidir.

Limit switch ve mikro switch çeşitleri: makaralı kol, pimli, paletli, spiral telli, kapı emniyet switch

Toggle switch ve rocker anahtar

Toggle switch (togel anahtar), kolu yukarı-aşağı devrilerek çalışan anahtardır. Cihaz ön panelleri, test düzenekleri, araç ve tekne elektriği, jeneratör kumandası ve hobi elektroniğinde kullanılır. Küçük ve orta boy seçenekler: mini toggle 6P ON-OFF, yaylı ON-(ON), CNTD C5R11 yaylı, CNTD C512B On-On, CNTD C513B On-Off-On, IC-159 6P. Araçlarda ışıklı 12V DC 20A toggle switch tercih edilir. Su ve toza maruz paneller için 16 mm ve 19 mm IP67 RGB LED'li metal toggle modeller vardır.

Rocker (klavyeli, tahterevalli) anahtar ise uzatma kabloları, priz grupları, ısıtıcılar ve küçük cihazların açma-kapama anahtarıdır; dar, geniş, ışıklı ve ışıksız tipleri Anahtar Çeşitleri alt kategorisinde bulunur.

Ayak pedalı switch

Elleri iş parçasıyla meşgul olan operatörün makineyi ayakla kumanda etmesini sağlar: pres, dikiş, punta, bükme ve paketleme makineleri. Basit pedaller: FS-1 metal, FS-2 metal, TFS-402. Kazara basmayı önleyen kapaklı (korumalı) pedaller: CFS-502 tekli korumalı ve MD-16H çift korumalı. Pres gibi tehlikeli makinelerde korumalı pedal tek başına yeterli değildir; makinenin risk değerlendirmesine göre çift el kumanda veya ışık bariyeri de gerekebilir.

Sinyal lambaları ve buzzer

Sinyal lambası, butonun yanında makinenin durumunu gösterir: enerji var, motor çalışıyor, termik attı, kapı açık. 22 mm LED lambalar en yaygın tiptir: AD22 220V AC, AD22-22DS 24V AC/DC ve geniş gerilimli AD22 24-285V AC/DC. Küçük paneller için 16 mm, 8 mm 220V ve 10 mm kablolu; dış ortam ve paslanmaz paneller için 8 mm, 12 mm, 16 mm, 19 mm ve 22 mm IP67 metal lambalar; eski tip neon için LAY5-EV164 neon lamba kullanılır.

Sesli uyarı gerekiyorsa aynı deliğe AD22-22MR ışıklı buzzer, AD22-22MK ışıksız buzzer veya 24V AC/DC ledli buzzer takılır. Ayrı bir ölçü aleti için yer yoksa 22 mm delik ölçüm de yapabilir: AD22 dijital voltmetre/ampermetre, AD22 100A ampermetre göstergeli ve AD22-22T dijital termometre. Daha hassas pano ölçümü için voltmetreler ve ampermetreler kategorisine bakın.

Buton ve Sinyal Lambası Renkleri Ne Anlama Gelir?

Renk, operatörün bir bakışta doğru butona basmasını sağlar. Makine elektrik donanımı standardı IEC 60204-1 (Türkiye'de TS EN 60204-1) renklerin anlamını şöyle tanımlar:

Renk Butonda anlamı Sinyal lambasında anlamı
Kırmızı Acil stop (sarı zeminle). Normal stop için de kullanılabilir. Acil durum, tehlike, arıza (termik attı, aşırı sıcaklık)
Sarı Anormal durumda müdahale (ör. otomatik çevrimi kesme) Uyarı, sınıra yaklaşma (ör. akım yüksek)
Yeşil Start, çalıştır (stop için kullanılmaz) Normal çalışma, hazır
Mavi Zorunlu eylem (ör. reset, arıza sıfırlama) Operatörün bir işlem yapması gerekiyor
Beyaz, gri, siyah Genel işlev. Standart start için beyazı, stop için siyahı önerir. Beyaz: nötr bilgi (ör. enerji var)

Türkiye'deki panoların çoğunda yeşil start, kırmızı stop kullanımı yaygındır ve standarda uygundur. Önemli olan, aynı fabrikadaki bütün makinelerde aynı düzeni korumak ve acil stop dışında hiçbir butonu kırmızı mantar başlı yapmamaktır.

Buton ve sinyal lambası renkleri IEC 60204-1: kırmızı acil stop, yeşil start, sarı uyarı, mavi reset, beyaz nötr

Kontak Bloğu ve Klemens Numaraları Nasıl Okunur?

22 mm butonlarda, sinyal lambalarında ve kontaktörlerde uçlar uluslararası bir numaralandırmayla (IEC 60947-5-1, EN 50013) işaretlenir. Numaraları bilen biri şemaya bakmadan kabloyu doğru yere bağlar:

Uç numarası Anlamı Nerede görülür?
13-14 (23-24, 33-34) NO kontak. Son rakam 3-4 ise normalde açıktır, ilk rakam kontağın sırasıdır. Start butonu, kontaktör yardımcı kontağı
11-12 (21-22, 31-32) NC kontak. Son rakam 1-2 ise normalde kapalıdır. Stop ve acil stop butonu
X1-X2 Lamba veya LED besleme uçları Sinyal lambası, ışıklı buton
A1-A2 Bobin uçları Kontaktör, röle, zaman rölesi
95-96 / 97-98 Termik rölenin NC / NO yardımcı kontağı Motor koruma devresi
C, NO, NC (veya COM, 1-2-4) Ortak uç, normalde açık, normalde kapalı Mikro switch, limit switch, toggle switch

Bir butonun hangi kontağa sahip olduğunu bilmiyorsanız multimetrenin süreklilik (bip) kademesiyle ölçün: butona basmadan bip sesi geliyorsa uçlar NC, basınca geliyorsa NO'dur. Süreklilik ölçümünün ayrıntısı multimetre nasıl kullanılır yazısında anlatılır.

Buton kontak bloğu ve klemens numaraları 13-14 NO 11-12 NC X1-X2 lamba A1-A2 bobin

Start-Stop Buton Bağlantısı Nasıl Yapılır? (8 Adım)

Panolarda en çok kurulan devre, bir motoru veya pompayı yaylı start ve stop butonlarıyla çalıştıran mühürleme (kendini tutma) devresidir. Start butonu yaylı olduğu için parmağınızı çektiğinizde açılır; motorun çalışmaya devam etmesini kontaktörün kendi yardımcı kontağı sağlar. Aşağıdaki adımlar 230V AC kumanda içindir; 24V DC kumandada L yerine +24V, N yerine 0V kullanılır.

  1. Enerjiyi kesin ve kontrol edin. Panonun sigortasını kapatın, kilitleyin ve gerilim olmadığını bir voltaj test cihazıyla doğrulayın.
  2. Kumanda gerilimini belirleyin. Kontaktör bobini, ışıklı butonun LED'i ve sinyal lambaları aynı gerilimde olmalıdır (ör. hepsi 230V AC veya hepsi 24V DC).
  3. Butonları panoya takın. 22 mm deliği açın, başlığı önden geçirip arkadan somunla sıkın, kontak bloğunu tık sesiyle oturtun. Stop için NC (11-12), start için NO (13-14) blok kullanın.
  4. Kumanda sigortasından stop butonuna gidin. L ucunu kumanda sigortasından geçirip stop butonunun 11 numaralı ucuna bağlayın. Varsa termik rölenin 95-96 NC kontağını ve acil stop butonunu da bu hatta seri bağlayın.
  5. Stop'tan start'a geçin. Stop butonunun 12 numaralı ucunu start butonunun 13 numaralı ucuna bağlayın.
  6. Start'tan kontaktör bobinine gidin. Start butonunun 14 numaralı ucunu kontaktörün A1 ucuna, A2 ucunu nötre (N) bağlayın.
  7. Mühürleme kontağını bağlayın. Kontaktörün 13-14 NO yardımcı kontağını start butonuna paralel bağlayın: 13'ü start'ın 13'üne, 14'ü start'ın 14'üne. Böylece start bırakıldığında akım bu kontak üzerinden devam eder.
  8. Sinyal lambasını bağlayın ve test edin. "Çalışıyor" lambasının X1 ucunu kontaktörün A1 tarafına (veya ayrı bir NO yardımcı kontağa), X2 ucunu nötre bağlayın. Enerjiyi verin: start'a basınca motor çalışmalı ve lamba yanmalı, start'ı bırakınca motor çalışmaya devam etmeli, stop'a ve acil stop'a basınca motor durmalıdır.

Start stop buton bağlantısı mühürleme devresi şeması: stop NC, start NO, kontaktör A1 A2, 13-14 yardımcı kontak, sinyal lambası

Kablo uçlarına yüksük takmak gevşek bağlantıyı önler; doğru pense seçimi için elektrikçi pensesi seçim rehberine, kablo soymak için kablo soyucular kategorisine bakabilirsiniz. Faz, nötr ve toprak kablosunu ayırt etmek için faz nötr toprak rehberini okuyun. Kontaktörü doğrudan değil de bir PLC veya röle üzerinden sürmek isterseniz bobin gerilimi ve kontak seçimi otomasyon malzemeleri rehberinde anlatılır.

Limit switch, mikro switch ve toggle switch nasıl bağlanır?

  • Limit switch ile motoru durdurma: Son konum switch'inin NC kontağını kontaktör bobin hattına seri bağlayın. Parça switch'e çarpınca kontak açılır, bobin düşer, motor durur. Kablo koparsa da motor durur.
  • PLC'ye konum bilgisi verme: Ortak ucu (C) +24V'a, NO ucunu PLC girişine bağlayın. Parça gelince giriş "1" olur. 24V DC kumandada düşük akımda güvenilir temas için altın kaplama kontaklı modeller tercih edilir.
  • Mikro switch'i lehimleme: Lehim uçlu modellerde kabloyu uca sarıp kısa sürede lehimleyin; uzun süre ısı vermek gövde plastiğini yumuşatıp mekanizmayı bozar. Doğru teknik için lehim nasıl yapılır yazısına bakın. Faston uçlu modellerde 4,8 mm veya 6,3 mm faston kullanın.
  • Toggle switch: SPST'de iki ucu devreye seri bağlayın. SPDT'de orta pin ortaktır, kol hangi yöne bakıyorsa genellikle ters taraftaki pin bağlanır. Işıklı 12V modellerde üçüncü pin lambanın eksi (şase) ucudur.

Buton ve Switch Seçerken Nelere Dikkat Edilir?

  1. Montaj çapı: Mevcut pano deliğini ölçün. Endüstriyel panoda 22 mm, kompakt cihazlarda 16 mm, paslanmaz ve dış ortam panellerinde 12, 16, 19 veya 22 mm metal butonlar kullanılır. Acil stop için 30-60 mm mantar başlık seçilebilir.
  2. Kontak yapısı: Start için 1NO, stop için 1NC, hem kumanda hem bilgi gerekiyorsa 1NO+1NC. Kontak bloğu ekleyerek çoğaltılabilir.
  3. Akım ve gerilim: Kumanda butonları kontaktör bobini sürmek içindir (AC-15, DC-13 sınıfı); motoru doğrudan butondan çalıştırmayın. DC'de kontağın taşıyabileceği akım AC'ye göre çok daha düşüktür.
  4. Işıklı modellerde LED gerilimi: 24V LED'li butona 230V verilirse LED anında yanar. Ürün adında ve etiketinde gerilimi kontrol edin.
  5. IP koruma sınıfı: Kuru pano içi IP40 yeterlidir; tozlu, yağlı ve yıkanan ortamda IP65, suya batma riski olan yerde IP67 seçin.
  6. Gövde malzemesi: Plastik hafif ve ekonomiktir; metal (çinko alaşım, paslanmaz) darbe, yağ ve vandalizme karşı dayanıklıdır.
  7. Aktüatör ve hareket mesafesi (limit/mikro switch): Hareketin yönü, hızı ve kursu aktüatörü belirler. Kam fazla iterse switch kırılır; aşırı kursu (overtravel) olan modeli seçin.
  8. Emniyet işlevi: Acil stop ve kapı emniyetinde yalnızca bu iş için üretilmiş, NC ve pozitif açılmalı ürün kullanın; sıradan bir butonu acil stop yapmayın.

Buton, Anahtar ve Switch Kullanım Alanları

Alan Kullanılan ürünler Ne işe yarar?
Makine ve kumanda panoları 22 mm start-stop, ışıklı buton, mandal şalter, sinyal lambası, acil stop Motor, pompa, fan ve hattı çalıştırma-durdurma, durum gösterme
CNC, torna, freze, 3D yazıcı Limit switch, mikro switch, acil stop Eksen sonu, referans (home) noktası, operatör güvenliği
Konveyör ve paketleme Makaralı limit switch, ayak pedalı, ikiz buton Ürün konumu, bant sonu, elle tetikleme
Pres, büküm, punta, dikiş Korumalı ayak pedalı, acil stop, kapı emniyet switch'i Eller serbestken kumanda, koruyucu açıkken çalışmayı engelleme
Vinç, caraskal, kapı ve bariyer Joystick, yaylı mandal, limit switch Yön kumandası, kapının tam açıldığını/kapandığını algılama
Asansör ve otopark sistemleri Limit switch, mikro switch, anahtarlı buton Kat hizası, kapı kilidi, servis modu
Beyaz eşya ve küçük cihaz Mikro switch, rocker anahtar Kapak/kapı algılama, açma-kapama
Araç, tekne, karavan Işıklı 12V toggle switch, IP67 metal buton Aydınlatma, pompa, aksesuar devreleri
Elektronik, Arduino ve hobi Mini toggle, mini mikro switch, küçük metal buton Giriş butonu, mod seçimi, sınır algılama
Isıtma ve endüstriyel mutfak Sinyal lambası, buzzer, limit termostat Rezistans çalışıyor ikazı, aşırı ısı kesmesi

Isıtıcı ve fırın devrelerinde aşırı sıcaklıkta devreyi kesen IC-269 gibi NC kontaklı seramik limit termostatlar de bir tür sıcaklıkla çalışan switch'tir. Sıcaklığı ayarlı kontrol etmek gerekiyorsa sıcaklık kontrol cihazları kullanılır.

İşe göre buton ve switch önerisi: pano, CNC, pres, araç, elektronik, acil stop

Sık Yapılan Hatalar ve Arıza Belirtileri

  • Stop butonunu NO bağlamak: Kablo koptuğunda makine durdurulamaz. Stop ve emniyet her zaman NC olmalıdır.
  • Yaylı mantar butonu acil stop diye kullanmak: Acil stop kalıcı olmalı, ancak çevirerek veya anahtarla açılmalıdır.
  • Motoru doğrudan butondan çalıştırmak: Buton kontakları kısa sürede yanar. Buton kontaktörü, kontaktör motoru sürer.
  • Işıklı butonda yanlış LED gerilimi: 24V LED'e 230V vermek LED'i yakar; 230V LED'e 24V vermek hiç yakmaz.
  • Limit switch'i aşırı itmek: Kam, switch'i mekanik durdurma noktası gibi kullanırsa kol kırılır. Mekanik durdurucu ayrı olmalıdır.
  • Somunu gevşek bırakmak: Buton panoda dönerse kontak bloğu yerinden çıkar, kablolar kopar.
  • Arıza belirtileri: Butona basınca bazen çalışıp bazen çalışmıyorsa kontak kirlenmiş veya yanmıştır; mikro switch "tık" sesi vermiyorsa yayı yorulmuştur; ışıklı buton yanmıyorsa önce X1-X2 gerilimini ölçün. Kontağı süreklilik kademesinde ölçün, şüpheli parçayı değiştirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Buton ile anahtar arasındaki fark nedir?

Buton basılarak çalışır; yaylı buton bırakınca geri döner, kalıcı buton ikinci basışta açılır. Anahtar ise çevrilerek veya devrilerek konum değiştirir ve seçilen konumda kalır. Mandal şalter, toggle ve rocker anahtar bu gruba girer.

NO ve NC kontak ne demek?

NO (normalde açık) kontak butona basılmadığında açıktır, basınca devreyi kapatır; start butonlarında kullanılır. NC (normalde kapalı) kontak basılmadığında kapalıdır, basınca devreyi açar; stop, acil stop ve emniyet devrelerinde kullanılır.

Limit switch nedir, ne işe yarar?

Limit switch, hareket eden bir makine parçasının belirli bir noktaya geldiğini mekanik temasla algılayan anahtardır. Kapının kapandığını, tablanın son konuma geldiğini veya kalıbın yerine oturduğunu kontaktöre ya da PLC'ye bildirir. Makaralı kol, pimli ve yaylı tel uçlu çeşitleri vardır.

Mikro switch ile limit switch arasındaki fark nedir?

Mikro switch küçük gövdeli, ani geçişli ve 1-2 mm gibi çok kısa bir hareketle çalışan anahtardır. Limit switch ise genellikle bu mekanizmayı metal veya plastik sağlam bir gövdeye, değiştirilebilir kol ve makaraya yerleştirir; ağır endüstriyel ortamda, daha uzun kurs ve daha yüksek dayanım için kullanılır.

Acil stop butonu nasıl bağlanır?

Acil stop butonunun NC kontağı (11-12) kontaktör bobin hattına, stop butonuyla seri bağlanır. Basıldığında kontak açılır ve bobin enerjisi kesilir. Buton kalıcı olmalı, çevirerek veya anahtarla açılmalı ve serbest bırakıldığında makine kendiliğinden yeniden çalışmamalıdır.

22 mm buton deliği kaç mm açılır?

22 mm kumanda butonları, sinyal lambaları ve buzzerlar için pano deliği 22,3 mm açılır. Delik zımbası veya kademeli matkapla açılan delikte buton somunla arkadan sıkılır; dönmeyi önlemek için varsa tırnak yuvası da açılır.

Işıklı buton nasıl bağlanır?

Işıklı butonda iki ayrı devre vardır: kontak uçları (13-14 veya 11-12) kumanda devresine, lamba uçları (X1-X2) gösterge devresine bağlanır. Lamba genellikle kontaktörün çalıştığını göstermek için kontaktör bobini tarafından veya bir NO yardımcı kontaktan beslenir. LED gerilimi kumanda gerilimiyle aynı olmalıdır.

Toggle switch'te ON-OFF-ON ne demek?

ON-OFF-ON, üç konumlu bir toggle switch'tir: iki yan konumda farklı devreler bağlanır, orta konumda hiçbir devre bağlı değildir. Parantez içindeki konum, örneğin (ON), yaylıdır; bırakınca kol orta konuma geri döner.

Buton bozuk mu nasıl anlaşılır?

Enerjiyi kesip butonun kontak uçlarını multimetrenin süreklilik kademesinde ölçün. NO kontakta basınca bip sesi gelmeli, bırakınca kesilmelidir; NC kontakta tam tersi olmalıdır. Ses kesik kesik geliyorsa veya hiç gelmiyorsa kontak bloğu değiştirilmelidir.

Hangi buton rengi hangi anlama gelir?

IEC 60204-1'e göre kırmızı acil stop ve stop, yeşil start, sarı anormal durumda müdahale, mavi reset gibi zorunlu eylem, beyaz, gri ve siyah genel işlevler içindir. Sinyal lambasında kırmızı arıza, sarı uyarı, yeşil normal çalışma, beyaz ise nötr bilgi anlamına gelir.

Sonuç

Buton, anahtar ve switch'in hepsi aynı işi yapar: bir kontağı açar veya kapatır. Doğru ürünü seçmek için önce işi tanımlayın: çalıştırmak için NO yaylı buton, durdurmak ve emniyet için NC kontak, konum seçmek için mandal şalter veya toggle, makinenin konumunu algılamak için limit veya mikro switch, eller meşgulken kumanda için ayak pedalı, durumu göstermek için sinyal lambası. Ardından montaj çapını, kontak yapısını, gerilimi ve IP sınıfını eşleştirin. Tüm ürünleri Buton - Anahtar - Switch kategorisinde inceleyebilir, panonuza uygun ürünü seçerken kararsız kaldığınızda 0212 912 36 86 numaralı hattan veya WhatsApp üzerinden teknik ekibimizden destek alabilirsiniz.

ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.