Termometre Nedir, Ne İşe Yarar? Nem Ölçer (Higrometre) Nedir? Evde, Okulda ve Fabrikada Kullanım Alanları 2026
Yayın: 17 Kasım 2026 · Hazırlayan: Perpa Otomasyon Teknik Ekibi
Kısa cevap: Termometre nedir? Termometre, bir ortamın, sıvının veya yüzeyin sıcaklığını ölçen alettir; sonucu santigrat (°C), fahrenhayt (°F) veya kelvin (K) olarak gösterir. Nem ölçer (higrometre) ise havadaki su buharı miktarını % bağıl nem (%RH) olarak ölçer. İkisini tek gövdede birleştiren cihaza termohigrometre denir. Evde konfor, küf ve gıda güvenliği; okulda sağlıklı sınıf ortamı ve fen deneyleri; fabrikada makine arızası önleme, proses ve kalite kontrolü; depoda soğuk zincir ve ilaç saklama için kullanılır. Doğru seçim ölçülecek şeye bağlıdır: hava için termohigrometre, yüzey ve makine için kızılötesi (IR) termometre, sıvı, gıda ve fırın için problu veya termokupl termometre, kayıt gerekiyorsa datalogger.

Termometre Nedir, Ne İşe Yarar?
Termometre, Yunanca "ısı" (thermo) ve "ölçü" (metron) kelimelerinden gelir ve sıcaklığı sayısal bir değere çeviren ölçü aletidir. Sıcaklık, bir maddenin ne kadar ısıl enerjiye sahip olduğunu gösteren temel fiziksel büyüklüktür ve hemen her sürecin sonucunu etkiler: yemeğin pişmesi, ilacın bozulması, motorun ömrü, lehimin tutması, betonun prizi ya da bir odanın konforu.
İlk sıcaklık göstergesi 1600'lerin başında Galileo'nun hava genleşmesine dayanan termoskopudur. Bugün bildiğimiz anlamda ölçekli cıvalı termometreyi 1714'te Daniel Gabriel Fahrenheit, 0-100 derece ölçeğini ise 1742'de Anders Celsius geliştirdi. Günümüzde cıvalı termometrelerin yerini güvenli ve daha hızlı dijital termometreler almıştır; elektronik sensörler saniyeler içinde, 0,1 °C çözünürlükte okuma yapar, değeri kaydeder ve bilgisayara aktarır.
Bir termometre üç soruya cevap verir:
- Şu an kaç derece? Anlık ölçüm: oda, su, yemek, motor gövdesi, pano klemensi.
- Değer sınırın içinde mi? Kontrol: buzdolabı 4 °C'nin altında mı, ilaç deposu 25 °C'yi aştı mı?
- Zamanla nasıl değişiyor? Takip: gece boyunca soğuk oda, hafta boyunca depo, bir üretim vardiyası boyunca fırın.
Sıcaklık Birimleri: Santigrat, Fahrenhayt ve Kelvin
Türkiye'de günlük hayatta ve sanayide santigrat derece (°C) kullanılır. ABD kaynaklı cihaz ve dokümanlarda fahrenhayt (°F), bilimsel çalışmalarda ve renk sıcaklığında kelvin (K) geçer. Dijital termometrelerin çoğunda bir tuşla °C/°F geçişi yapılır.
- °F = °C × 1,8 + 32 (25 °C = 77 °F)
- °C = (°F − 32) / 1,8 (100 °F = 37,8 °C)
- K = °C + 273,15 (20 °C = 293,15 K)

Termometre Nasıl Çalışır? Sensör Tipleri
Her termometre, sıcaklıkla düzenli biçimde değişen bir fiziksel özelliği ölçer. Cihazın hangi aralıkta, ne kadar doğru ve ne kadar hızlı ölçeceğini bu sensör tipi belirler:
| Sensör | Nasıl çalışır? | Tipik aralık | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|
| Sıvılı (cam) | Alkol veya benzeri sıvı ısınınca genleşip boruda yükselir | -40 / 150 °C | Okul deneyleri, basit oda termometresi |
| Bimetal (ibreli) | Birbirine yapıştırılmış iki metal farklı uzar, şerit bükülür | -50 / 500 °C | Fırın, boru hattı, kazan göstergesi |
| NTC termistör | Yarı iletkenin direnci ısındıkça azalır | -50 / 150 °C | Ev tipi dijital termometre, gıda probu, nem ölçer |
| Pt100 / RTD | Platin telin direnci sıcaklıkla doğrusal artar (0 °C'de 100 Ω) | -200 / 600 °C | Laboratuvar, ilaç, gıda prosesi, referans ölçüm |
| Termokupl | İki farklı metalin birleşim noktası sıcaklığa bağlı milivolt üretir | -200 / 1300 °C | Fırın, kalıp, egzoz, ekstrüder, lehim profili |
| Kızılötesi (IR) | Yüzeyin yaydığı kızılötesi ışınımı mercekle toplar | -50 / 1500 °C | Temassız yüzey: motor, rulman, pano, sıcak metal |
Termokupl tipleri (K, J, T), D:S oranı ve emisivite gibi teknik ayrıntıları IR termometre mi, problu termometre mi? seçim rehberimizde ayrıca anlattık. Proseste sıcaklığı yalnızca ölçmek değil kontrol etmek gerekiyorsa sensör bir sıcaklık kontrol cihazına bağlanır.

Termometre Çeşitleri: Hangi Termometre Ne İçin?
Piyasadaki termometreler ölçtükleri şeye ve kullanım şekline göre sekiz ana gruba ayrılır. Tüm modelleri termometre ve nem ölçer kategorimizde marka ve özelliğe göre filtreleyebilirsiniz.
- Ortam termometresi ve termohigrometre: Oda, sınıf, ofis veya depo havasının sıcaklığını ve nemini gösterir. Masa tipi TFA 30.5002, duvar tipi büyük ekranlı Luvinka TR905 ve Huato DigiSense-50 bu gruptadır.
- Problu dijital termometre: Paslanmaz çelik ucu sıvıya, yemeğe veya toprağa batırılır. UNI-T A61, CEM DT-161 katlanabilir ve Testo 905-T1 örnektir.
- Kızılötesi (IR) termometre: Yüzeye dokunmadan, uzaktan ölçer. Ekonomik UNI-T UT-301A+, profesyonel Fluke 62+ MAX ve 1500 °C'ye kadar ölçen Testo 835-T2 gibi.
- Termokupl (K tipi) termometre: Fırın, kalıp, egzoz gibi yüksek sıcaklıklar ve çok noktalı ölçüm. UNI-T UT-325 çift girişli, Testo 925 ve UNI-T UT3216+ çok kanallı.
- Pt100 / NTC prob okuyucu: Referans doğrulukta ölçüm için Testo 110 ve Hanna HI98509.
- Datalogger (sıcaklık ve nem kaydedici): Belirlediğiniz aralıkla günlerce kayıt yapar, alarm verir, PDF veya Excel raporu çıkarır. UNI-T UT330TH, Elitech GSP-6 Pro, Testo 175 H1.
- Kablolu iç-dış ve kablosuz termometre: Bir sensör dışarıda, ekran içeride; buzdolabı, sera, akvaryum, kuluçka. DC-2 kablolu iç-dış, TFA 30.3063 kablosuz.
- Özel amaçlı termometreler: Havuz (TFA Marbella), fırın (TFA ibreli fırın termometresi), buzdolabı (Loyka BT2000 alarmlı) ve gıda (Testo 104-IR lazerli ve problu).
Sıcaklık ve Nem Ölçümü Neden Önemlidir?
"Hissettiğimiz" sıcaklık güvenilir değildir: aynı 22 °C'lik oda nemli havada boğucu, kuru havada serin gelir; elimiz 45 °C'nin üzerindeki yüzeyi ancak yandıktan sonra fark eder. Ölçüm, tahmini sayıya çevirir. Termometre ve nem ölçerin önemi beş başlıkta toplanır:
- Sağlık: Dünya Sağlık Örgütü soğuk mevsimde iç ortamın en az 18 °C olmasını önerir. %40-60 bağıl nem solunum yollarını korur; %60-70'in üzerindeki sürekli nem küf, akar ve alerjiyi artırır.
- Gıda ve ilaç güvenliği: Bakteriler 5-60 °C arasındaki "tehlikeli bölgede" hızla çoğalır. Buzdolabının 4 °C'nin, dondurucunun -18 °C'nin altında kalması, aşıların 2-8 °C'de taşınması ancak ölçerek garanti edilir.
- Arıza önleme: Gevşek bir klemens, yağı azalmış bir rulman veya aşırı yüklenen bir motor önce ısınır. Periyodik sıcaklık ölçümü arızayı duruştan önce gösterir.
- Kalite ve verim: Plastik enjeksiyon, lehimleme, boya, beton, ekmek ve süt ürünleri belirli sıcaklık ve nem aralığında doğru sonuç verir. Değer kaydı, ISO 9001 ve HACCP denetimlerinde kanıt olarak istenir.
- Enerji tasarrufu: Isıtmada termostatı 1 °C düşürmek enerji tüketimini yaklaşık %6-7 azaltır. Doğru ölçmeden ne gereksiz ısıtma ne de yalıtım kaçağı fark edilir.
Nem Nedir? Bağıl Nem ve Çiğ Noktası
Hava her zaman bir miktar su buharı taşır. Mutlak nem bir metreküp havadaki su buharının gram cinsinden miktarıdır. Günlük hayatta ve cihaz ekranlarında gördüğümüz değer ise bağıl nemdir (%RH, relative humidity): havanın o sıcaklıkta taşıyabileceği en fazla buharın yüzde kaçını taşıdığını gösterir.
Sıcak hava daha fazla buhar taşıyabildiği için bağıl nem sıcaklığa bağlıdır. Kışın dışarıdaki soğuk hava içeri girip ısınınca bağıl nemi düşer ve ev "kurur"; aynı odanın soğuk dış duvarının dibinde ise bağıl nem yükselir ve küf başlar. Bu yüzden nem ölçümü her zaman sıcaklıkla birlikte değerlendirilir.
Çiğ noktası (yoğuşma noktası), havanın soğuduğunda içindeki buharı su damlası olarak bırakmaya başladığı sıcaklıktır. 22 °C ve %60 nemli bir odada çiğ noktası yaklaşık 14 °C'dir; yüzeyi 14 °C'nin altına düşen pencere camı, soğuk su borusu veya köşe duvarı terler. Testo 608-H1 ve Kecheng KC-322B gibi cihazlar çiğ noktasını doğrudan hesaplayıp gösterir.

Nem Ölçer (Higrometre) Nedir, Nasıl Çalışır?
Nem ölçer, teknik adıyla higrometre, havadaki bağıl nemi ölçen cihazdır. Bugünkü dijital nem ölçerlerin çoğu kapasitif sensör kullanır: iki elektrot arasındaki ince polimer katman havadaki su buharını emip bıraktıkça elektriksel kapasitesi değişir ve cihaz bunu %RH olarak gösterir. Eski tip cihazlarda saç veya sentetik lif (analog ibreli higrometre) ya da ıslak-kuru termometre farkı (psikrometre) kullanılır. Ev ve ofis tipi nem ölçerlerde tipik doğruluk ±%3-5 RH, profesyonel cihazlarda ±%2 RH ve altıdır.
Nem ölçerler iki ayrı işe hizmet eder ve sık karıştırılır:
- Hava (ortam) nem ölçer: Oda, depo, sera, laboratuvar havasının bağıl nemini ölçer. Cep tipi UNI-T UT333BT (Bluetooth), Proskit NT-311, problu Smart Sensor AS847 ve analog TFA 45.2024 bu gruptadır.
- Malzeme nem ölçer (rutubet ölçer): Havayı değil, malzemenin içindeki su oranını ölçer. Ahşap ve beton için iğneli UNI-T UT377A ve iğnesiz CEM DT-853; tahıl, pirinç, kahve ve saman için Wile 55, Wile Rice 200 ve Wile 27.
Bir ortam ölçüm cihazı alıyorsanız birden çok değeri aynı anda görmek işinizi kolaylaştırabilir: UNI-T A37 ve AZ 7732 sıcaklık ve neme ek olarak CO2 ölçer, CEM DT-8820 ise ısı, nem, ışık ve sesi tek cihazda toplar.
İdeal Sıcaklık ve Nem Değerleri Tablosu
Aşağıdaki değerler genel başvuru önerileridir. Ürün, ilaç veya proses için üreticinin ve ilgili mevzuatın verdiği değer her zaman önceliklidir.
| Ortam | Sıcaklık | Bağıl nem |
|---|---|---|
| Oturma odası, ofis | 20-24 °C | %40-60 |
| Yatak odası | 18-20 °C | %40-60 |
| Bebek odası | 16-20 °C | %40-60 |
| Okul sınıfı | 20-24 °C | %40-60 |
| Buzdolabı / dondurucu | 0-4 °C (en fazla 5 °C) / -18 °C ve altı | - |
| İlaç, oda sıcaklığında saklama | 15-25 °C | %60 altı |
| Aşı, soğuk zincir | +2 / +8 °C | - |
| Elektronik üretim, ESD alanı | 20-25 °C | %30-60 |
| Sunucu odası | 18-27 °C | %60 altı |
| Arşiv, kâğıt deposu | 16-20 °C | %45-55 |

Termometre ve Nem Ölçer Nerelerde Kullanılır?
Termometre ve nem ölçer, evden fabrikaya, tarladan veri merkezine kadar sıcaklığın ve nemin önemli olduğu her yerde kullanılır. En yaygın kullanım alanlarını aşağıda ayrı ayrı anlattık.

Evde termometre ve nem ölçer kullanımı
- Oda konforu ve enerji: Salonda ve yatak odasında bir termohigrometre, kombi veya klima ayarını hissiyata göre değil değere göre yapmanızı sağlar. UNI-T A10T, TFA COSY ve min-max hafızalı Loyka Elite2 (2'li paket) pratik seçeneklerdir.
- Küf ve rutubet: Bağıl nem uzun süre %60'ın üzerindeyse havalandırma veya nem alma gerekir. Kuzey cephesindeki oda, banyo ve dolap içleri ilk bakılacak yerlerdir.
- Bebek odası: Bebekler aşırı sıcağa duyarlıdır; oda için 16-20 °C önerilir. Alarmlı, büyük ekranlı bir termohigrometre gece kontrolünü kolaylaştırır.
- Buzdolabı ve dondurucu: Buzdolabının kendi göstergesi çoğu zaman gerçek iç sıcaklığı göstermez. TFA LT-102 veya alarmlı Loyka BT-1000 rafın gerçek değerini gösterir.
- Mutfak ve pişirme: Tavuk ve kıymanın iç sıcaklığı en az 75 °C olmalıdır. Problu bir gıda termometresi "pişti mi?" sorusunu kesin cevaplar.
- Balkon, sera, havuz: İç-dış ekranlı Luvinka TR933A, hava tahminli TFA Stratos hava istasyonu ve TFA Venice kablosuz havuz termometresi bu iş için tasarlanmıştır.
- Ateş ölçümü: İnsan vücudu için mutlaka vücut modu olan modeller kullanılmalıdır; UNI-T UT305R ve UNI-T UT300R bu amaçla üretilmiştir. Endüstriyel IR termometreler yüzey sıcaklığı gösterir ve ateş ölçümüne uygun değildir. Yüksek ateşte her zaman hekime başvurun.
Okulda ve laboratuvarda kullanım
- Sağlıklı sınıf ortamı: Kalabalık sınıfta sıcaklık, nem ve CO2 hızla yükselir; dikkat ve öğrenme düşer. Duvar tipi büyük ekranlı Luvinka TR932 (40 cm ekran) veya CO2 ölçen UNI-T A37 "pencereyi açma zamanı" sinyalini herkesin görebileceği şekilde verir.
- Fen deneyleri: Suyun donma ve kaynama noktası, hal değişimi, ısı iletimi ve çözünme deneylerinde problu dijital termometre (CEM DT-131 daldırma tipi, P3001 uzun problu) cam termometreden daha güvenli ve hızlıdır.
- Laboratuvar: Kimyasal ve numune saklama, inkübatör, etüv ve su banyosu kontrolü için yüksek doğruluklu Hanna HI98509 ve kayıt için CEM DT-1700H kullanılır. Sıcaklık ile birlikte pH ölçülecekse Hanna HI 98107 iki değeri birlikte verir.
- Mesleki eğitim (elektrik-elektronik, makine): Öğrencilerin IR termometre ve termokupl kullanımını öğrenmesi için UNI-T UT320D ve Proskit MT-4606 ekonomik başlangıç cihazlarıdır.
Fabrikada ve endüstride kullanım
- Kestirimci bakım: Motor gövdesi, rulman yatağı, redüktör, kayış-kasnak ve pompa sıcaklıkları rutin turda IR termometreyle ölçülür ve kaydedilir. Normalden 10-15 °C yüksek okuma, yağlama, hizalama veya aşırı yük sorununun ilk işaretidir. UNI-T UT309A, Fluke 59 MAX+ ve Testo 830-T2 bu iş için yaygındır.
- Elektrik panoları: Gevşek klemens, aşırı yüklenmiş sigorta ve kontaktör ısınarak kendini belli eder. Tek tek noktalara IR termometre, tüm panoyu taramak için termal kamera kullanılır. Ayrıntılar termal kamera rehberimizde.
- Proses, fırın ve kalıp: Plastik enjeksiyon kalıbı, ekstrüder, kurutma fırını, ısıl işlem ve egzoz hattında K tipi termokupl ile ölçülür. Çok noktayı aynı anda izlemek için UNI-T UT3232, kayıtlı ölçüm için AZ 88598 4 kanallı datalogger ve yüksek sıcaklık için CEM DT-8869H (2200 °C) uygundur. Fırına sabit montaj için paslanmaz çelik K tipi termokupl prob kullanılır.
- Üretim ve depo ortamı: Elektronik montaj, boya, tekstil, kâğıt ve ilaç üretiminde nem kalitenin parçasıdır. Elektronik üretimde nem %30'un altına düşerse statik elektrik (ESD) riski artar; lehimleme alanında ölçüm için UNI-T UT331+ veya Testo 608-H2 alarmlı kullanılabilir. Lehim ve havya sıcaklıkları için lehim ve havya malzemeleri sayfamıza bakabilirsiniz.
- Kalibrasyon ve kalite kontrol: Termometre ve termokupl girişli cihazları kontrol etmek için UNI-T UT701 sıcaklık kalibratörü termokupl sinyali üretir ve okur.
Depo, soğuk zincir ve gıda işletmelerinde kullanım
- Soğuk oda ve depo kaydı: HACCP ve ilaç depolama kuralları sıcaklığın sürekli kaydını ister. Testo 174T, CEM DT-172, Loyka sıcaklık ve nem datalogger ve kablosuz çok noktalı TFA Klimalogg Pro bu iş için kullanılır.
- Taşıma (frigorifik araç, kargo): Tek kullanımlık kaydediciler ürünle birlikte yola çıkar, alıcı raporu okur. Inkatech TRC60 (otomatik PDF rapor) ve Loyka Mono örnektir.
- Mutfak ve restoran: Pişirme iç sıcaklığı, sıcak servis (63 °C üstü) ve soğuk servis kontrolünde Testo 831, Testo 826-T4 ve Testo 108 kullanılır. Kızartma yağının kalitesi Testo 270 BT ile ölçülür.
Klima, tarım, inşaat ve diğer alanlar
- Klima ve HVAC servisi: Üfleme-dönüş havası farkı, kanal sıcaklığı ve çiğ noktası ölçülür; hava hızı için UNI-T UT363 anemometre ve anemometre modelleri tamamlayıcıdır. Boru yüzeyi için Testo K tipi hava ve yüzey probu kullanılır.
- Sunucu ve sistem odası: Rack önü sıcaklığını ve nemi kayıt altına almak için UNI-T UT330THC veya hava basıncını da ölçen UT330C pratik çözümlerdir.
- Tarım, sera ve hayvancılık: Sera iklimi, kuluçka makinesi, ahır havası ve hasat sonrası depolamada sıcaklık ve nem birlikte izlenir. Tahıl ve yem neminde Wile 65, silaj ve otta Wile 26 kullanılır.
- İnşaat, parke ve boya: Şap ve beton kurumadan parke, seramik veya boya uygulanırsa kabarma ve küf görülür. Testo 606 ve DT-125H ahşap ve beton nemini ölçer; ortamın sıcaklık ve nemi uygulama koşulunu belirler.
Termometre ve Nem Ölçer Nasıl Seçilir? 8 Kriter
- Neyi ölçeceksiniz? Hava, yüzey, sıvı, katı gıda, malzeme içi nem veya çok nokta. Cihaz tipini bu belirler.
- Ölçüm aralığı: Oda için -10 / +50 °C yeterlidir; fırın ve kalıp için 500 °C üstü, metal ve cam için 1000 °C üstü gerekir. Nemde %0-100 RH tam aralık tercih edilmelidir.
- Doğruluk ve çözünürlük: 0,1 °C çözünürlük, cihazın 0,1 °C doğru olduğu anlamına gelmez. Teknik föydeki "±0,5 °C" veya "±%3 RH" gibi doğruluk değerine bakın.
- Tepki süresi: IR termometre yarım saniyede, ince problar birkaç saniyede, ortam nem sensörü ise birkaç dakikada dengeye gelir.
- Kayıt ve alarm: Min-max hafızası, üst-alt sınır alarmı, USB veya Bluetooth ile veri aktarımı denetime tabi işletmeler için şarttır.
- Prob ve sensör tipi: Termokupl girişli cihazlarda prob değiştirilebilir mi, Pt100 mü NTC mi, nem sensörü dışarıda mı?
- Ekran ve kullanım: Duvar tipinde uzaktan okunur büyük ekran, sahada arka ışık, gıdada su geçirmezlik (IP65 ve üstü).
- Kalibrasyon ve marka desteği: Kalite sisteminde kullanılacak cihazda kalibrasyon sertifikası alınabilmesi ve yedek prob bulunabilmesi önemlidir. Testo, Fluke, UNI-T, TFA, CEM, Hanna ve Loyka marka sayfalarımızda tüm modelleri bulabilirsiniz. UNI-T ve Fluke modellerini karşılaştıran UNI-T ölçü aletleri rehberi ve Fluke ölçü aletleri rehberi de seçimde yardımcı olur.
Termometre ve Nem Ölçerle Doğru Ölçüm Nasıl Yapılır? 7 Adım
- Doğru cihazı seçin. Hava için termohigrometre, yüzey için IR termometre, sıvı ve gıda için problu termometre, yüksek sıcaklık için termokupl kullanın.
- Doğru yere yerleştirin. Ortam cihazını güneş ışığından, kalorifer peteğinden, klima ağzından, lambadan ve dış duvardan uzak tutun.
- Doğru yükseklikte ölçün. Odada yerden 1-1,5 metre yükseklikte ve odanın ortasına yakın ölçün; depoda ürünün bulunduğu raf seviyesinde ölçün.
- Cihazın ortama alışmasını bekleyin. Farklı sıcaklıktaki bir yerden getirilen cihazı hava ölçümü için 15-30 dakika bekletin; probla ölçümde değer sabitlenene kadar okumayın.
- Ayarları kontrol edin. IR termometrede emisiviteyi yüzeye göre ayarlayın, termokuplda doğru tipi (K, J, T) ve birimi (°C/°F) seçin.
- Değeri kaydedin. Saati, yeri ve değeri not edin; sürekli takip gerekiyorsa datalogger ile otomatik kayıt alın.
- Cihazı düzenli kontrol edin. Probu buzlu suda 0 °C'de, nem sensörünü tuz testinde %75 RH'de kontrol edin; profesyonel kullanımda yılda bir kalibrasyon yaptırın.

Sık Yapılan Ölçüm Hataları
- Cihazı elde tutarak ölçmek: El sıcaklığı ve nefes, cep tipi nem ölçerin değerini birkaç derece ve yüzde yükseltir. Cihazı masaya bırakıp uzaktan okuyun.
- IR termometreyle hava sıcaklığı ölçmeye çalışmak: IR termometre havayı değil, lazerin gösterdiği yüzeyi ölçer.
- Parlak metali IR ile ölçmek: Paslanmaz çelik, alüminyum ve bakır gibi parlak yüzeyler düşük emisiviteli olduğu için olduğundan soğuk görünür. Yüzeye mat bant veya boya yapıştırın ya da temaslı prob kullanın.
- Uzaktan küçük noktayı ölçmek: D:S oranı 12:1 olan bir cihaz 1,2 metreden 10 cm çapında bir alanın ortalamasını okur.
- Probu yeterince batırmamak: Gıdada probun ucu en kalın yerin ortasında olmalı, sıvıda kabın dibine ve çeperine değmemelidir.
- Nem sensörünü kirletmek: Toz, boya buharı, kimyasal ve yoğuşma sensörü kalıcı olarak kaydırır. Nem ölçeri sprey ve solvent yakınında bırakmayın.
Termometre ve Nem Ölçer Kalibrasyonu
Her ölçü aleti zamanla kayar. Cihazınızın hâlâ doğru ölçüp ölçmediğini evde veya atölyede iki basit testle kontrol edebilirsiniz:
- Buzlu su testi (0 °C): Bir kabı kırılmış buzla doldurup üzerine su ekleyin, karıştırıp 2-3 dakika bekleyin. Probu buzlara değdirmeden suya daldırın; doğru bir termometre 0 °C (±cihaz doğruluğu) göstermelidir.
- Tuz testi (%75 RH): Bir kapağa sofra tuzu koyup birkaç damla suyla nemli macun yapın. Nem ölçerle birlikte hava almayan bir kaba koyup 8-12 saat sabit sıcaklıkta bekletin. Doymuş tuz çözeltisi üstündeki hava yaklaşık %75 bağıl nemdedir; aradaki fark cihazınızın sapmasıdır.
ISO 9001, HACCP, GMP veya akreditasyon kapsamındaki işletmelerde bu testler yeterli değildir; cihazlar referans cihazla karşılaştırılarak sertifikalı biçimde kalibre edilmelidir. Süreci kalibrasyon nedir, nasıl yapılır? yazımızda anlattık.
İşe Göre Termometre ve Nem Ölçer Önerisi
| Kullanım | Önerilen tip | Örnek modeller |
|---|---|---|
| Ev, oda, bebek odası | Masa veya duvar tipi termohigrometre | UNI-T A12T, TFA 30.5027.01, Loyka DTH-150 |
| Okul sınıfı, ofis | Büyük ekran veya CO2 ölçerli | Luvinka TR932, UNI-T A37 |
| Teknik servis, klima | Cep tipi termohigrometre + IR | UNI-T UT333S, Testo 810 |
| Fabrika bakım, pano | Profesyonel IR termometre | UNI-T UT303D+, Fluke 62 MAX, Testo 830-T1 |
| Fırın, kalıp, proses | Termokupl, çok kanallı | UNI-T UT325F, CEM DT-3891G, Testo 925 set |
| Depo, soğuk zincir | Datalogger | Testo 174T, AZ 88081, Elitech GSP-6 Pro |
| Gıda, restoran | Su geçirmez problu / IR + prob | Testo 104-IR, CEM IR98, TFA 30.1040 |
| Laboratuvar | Pt100 / hassas prob, kayıt | Testo 110, TFA 30.5047.54 kalibrasyonlu |
| İnşaat, parke, tarım | Malzeme nem ölçer | UNI-T UT377B, Mestek WM700A, Wile 200 |

Benzer ortam ölçümleri için lüksmetre, desibelmetre ve gaz kaçak ve ölçüm cihazları kategorilerine, tüm ölçü aletleri için ölçü ve test aletleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Termometre ne işe yarar?
Termometre bir ortamın, sıvının, gıdanın veya yüzeyin sıcaklığını ölçer. Evde oda konforu, buzdolabı ve pişirme kontrolü; okulda sınıf ortamı ve deneyler; fabrikada makine bakımı, proses ve kalite kontrolü; depoda gıda ve ilaç güvenliği için kullanılır.
Nem ölçer ne işe yarar?
Nem ölçer (higrometre) havadaki su buharını yüzde bağıl nem (%RH) olarak ölçer. Evde küf ve rutubet riskini, depoda ürün bozulmasını, elektronik üretimde statik elektrik riskini, serada bitki sağlığını takip etmek için kullanılır.
Evde nem oranı kaç olmalı?
Evde bağıl nem için %40-60 aralığı önerilir. %30'un altı boğaz, göz ve cilt kuruluğu ile statik elektrik yapar; uzun süre %60-70'in üzerinde kalan nem küf, akar ve rutubet sorununa yol açar.
Oda sıcaklığı kaç derece olmalı?
Oturma odası ve ofis için 20-24 °C, yatak odası için 18-20 °C, bebek odası için 16-20 °C genel olarak önerilen değerlerdir. Dünya Sağlık Örgütü soğuk mevsimde iç ortamın en az 18 °C olmasını önerir.
Termohigrometre nedir?
Termohigrometre, sıcaklık ve bağıl nemi aynı anda ölçen cihazdır. Çoğu model min-max değerlerini hafızada tutar, bazıları çiğ noktası, saat, alarm ve kablosuz dış sensör özelliği sunar. Ev, okul, ofis ve depo için en pratik ortam ölçüm cihazıdır.
Dijital termometre mi, analog termometre mi?
Dijital termometre daha hızlı okunur, 0,1 °C çözünürlük verir, hafıza ve alarm özelliği sunar. Analog (ibreli veya sıvılı) termometre pil gerektirmez ve fırın ya da dış ortam gibi yerlerde sabit gösterge olarak kullanışlıdır. Ölçüm kaydı gereken işlerde dijital tercih edilmelidir.
Nem ölçer ile rutubet ölçer aynı şey mi?
Hayır. Ortam nem ölçeri havadaki bağıl nemi ölçer. Rutubet ölçer (malzeme nem ölçer) ise ahşap, beton, şap, tahıl veya kâğıt gibi malzemenin içindeki su oranını ölçer. Duvarın veya parkenin rutubetini anlamak için malzeme nem ölçer gerekir.
Datalogger nedir, ne zaman gerekir?
Datalogger, sıcaklık ve nemi ayarlanan aralıklarla otomatik ölçüp hafızasına kaydeden cihazdır. Soğuk oda, ilaç ve gıda deposu, frigorifik araç ve laboratuvar gibi değerin sürekli belgelenmesi gereken yerlerde, HACCP ve GMP denetimleri için kullanılır.
Kızılötesi termometre hava sıcaklığını ölçer mi?
Hayır. Kızılötesi (IR) termometre yalnızca hedeflenen yüzeyin sıcaklığını ölçer. Oda veya depo havasının sıcaklığı için ortam termometresi veya termohigrometre kullanılmalıdır.
Termometre doğru ölçüyor mu, nasıl anlarım?
Problu termometreyi kırık buz ve sudan oluşan karışıma daldırın; 0 °C'ye yakın göstermelidir. Nem ölçeri nemlendirilmiş sofra tuzuyla birlikte kapalı bir kapta 8-12 saat bekletin; yaklaşık %75 göstermelidir. Kalite sisteminde ise sertifikalı kalibrasyon gerekir.
Sonuç
Termometre ve nem ölçer, gözle görülmeyen iki önemli değeri, sıcaklığı ve nemi sayıya çevirir. Evde sağlık ve konfor, okulda verimli bir sınıf, fabrikada arızasız makine ve kaliteli üretim, depoda güvenli gıda ve ilaç bu ölçümlerle sağlanır. Doğru cihazı seçmek için önce neyi ölçeceğinizi belirleyin: hava için termohigrometre, yüzey için IR termometre, sıvı ve gıda için problu, yüksek sıcaklık için termokupl, kayıt için datalogger. Tüm modelleri termometre ve nem ölçer kategorimizde inceleyebilir, kararsız kaldığınızda 0212 912 36 86 numaralı hattan veya WhatsApp üzerinden teknik ekibimizden destek alabilirsiniz.