Torkmetre (Tork Anahtarı) Nedir, Nasıl ve Nerede Kullanılır? Dijital Tork Anahtarı Seçim Rehberi 2026
Yayın: 17 Kasım 2026 · Hazırlayan: Perpa Otomasyon Teknik Ekibi
Kısa cevap: Torkmetre (tork anahtarı) nedir? Torkmetre, halk arasındaki adıyla tork anahtarı, cıvata ve somunları üreticinin belirttiği sıkma torkunda (Newtonmetre, N·m) sıkmak ve uygulanan torku ölçmek için kullanılan anahtardır. Mekanik (klik tipi) tork anahtarı ayarlanan değere gelince "tık" diye uyarır; dijital tork anahtarı ise uygulanan torku ekranda sayı olarak gösterir, hedefe yaklaşınca ve ulaşınca sesli ve ışıklı (LED) uyarı verir, ölçümü hafızaya kaydeder. Jant bijonu, motor ve silindir kapağı, bisiklet ve motosiklet, elektrik panosu bara bağlantıları, klima rakorları, makine montajı ve elektronik vidalarda kullanılır. Doğru seçim için üç kural yeterlidir: hedef tork anahtarın ölçüm aralığının %20-100'ü içinde kalsın, kare bağlantı ölçüsü (1/4", 3/8", 1/2", 3/4", 1") lokmalarınıza uysun ve anahtar yılda bir kalibre edilsin.

Torkmetre (Tork Anahtarı) Nedir, Ne İşe Yarar?
Tork, bir cıvatayı veya somunu döndüren kuvvetin etkisidir ve kuvvet ile kol uzunluğunun çarpımıyla bulunur: Tork = Kuvvet × Kol uzunluğu. 0,4 metrelik bir anahtarın sapına 250 N kuvvet uygularsanız cıvataya 100 N·m tork uygulamış olursunuz. Kuvvetin kendisini (N) ölçen cihaz dinamometredir; bu ayrımı dinamometre (kuvvet ölçer) rehberimizde ayrıntılı anlattık. Torku ölçen ve sınırlayan alet ise torkmetre, tork anahtarı veya tork ölçer olarak adlandırılır.
Peki cıvatayı neden "elimizin ayarıyla" değil de tork anahtarıyla sıkarız? Çünkü bir bağlantıyı bir arada tutan şey cıvatanın uyguladığı ön gerilme (sıkma kuvveti)dir ve bu kuvvet doğrudan uygulanan torka bağlıdır:
- Az sıkılan bağlantı titreşimle gevşer; jant bijonu çıkabilir, conta sızdırır, elektrik bağlantısı ısınır ve yanar.
- Fazla sıkılan cıvata akma sınırını geçip uzar, dişini sıyırır, alüminyum gövdeyi veya karbon parçayı çatlatır, contayı ezer.
- Eşit sıkılmayan cıvatalar (silindir kapağı, flanş, fren diski) parçanın eğilmesine ve sızdırmaya yol açar.
Uygulanan torkun yaklaşık %85-90'ı diş ve baş altındaki sürtünmeyi yenmeye harcanır, ancak %10-15'i cıvatayı gerer. Bu yüzden küçük bir tork hatası ön gerilmede büyük fark yaratır. Tork anahtarı bu belirsizliği ortadan kaldırır ve her cıvatanın aynı değerde, tekrarlanabilir biçimde sıkılmasını sağlar. ISO 9001 kalite sistemi olan montaj hatlarında ve araç servislerinde tork değerinin kayıt altına alınması da bu yüzden istenir.
Tork Birimleri: N·m, cN·m, kgf·m, ft-lb ve in-lb Dönüşümü
Torkun SI birimi Newtonmetre (N·m, Nm)'dir. Küçük vidalarda santinewtonmetre (cN·m) kullanılır (100 cN·m = 1 N·m). Eski Türk ve Japon kaynaklarında kgf·m ve kgf·cm, Amerikan kaynaklarında ft-lb (foot-pound) ve in-lb (inch-pound) geçer. Dijital tork anahtarları birim tuşuyla bu birimler arasında geçiş yapar.
| Birim | N·m | kgf·m | kgf·cm | ft-lb | in-lb |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 N·m | 1 | 0,102 | 10,2 | 0,738 | 8,85 |
| 1 kgf·m | 9,807 | 1 | 100 | 7,233 | 86,8 |
| 1 ft-lb | 1,356 | 0,138 | 13,8 | 1 | 12 |
| 1 in-lb | 0,113 | 0,0115 | 1,15 | 0,0833 | 1 |
Pratik kural: kgf·m değerini 10 ile çarparsanız yaklaşık N·m bulursunuz (11 kgf·m ≈ 108 N·m). ft-lb değerini 1,36 ile çarpmak N·m'yi verir (80 ft-lb ≈ 108 N·m). Servis kitabındaki birimi anahtarınızda doğrudan seçmek, elle çevirme hatasını önler.

Tork Anahtarı Çeşitleri Nelerdir?
Tork anahtarları ölçme yöntemine ve kafa yapısına göre ayrılır. Torkmetre - tork ölçüm kategorimizde aşağıdaki tiplerin hepsinden modeller bulunur:
- Mekanik (klik tipi, ayarlı) tork anahtarı: Saptaki skaladan değer ayarlanır; değere ulaşınca mekanizma "tık" sesi ve hafif boşalma ile uyarır. Pil gerektirmez, sağlamdır. Örnek: Mountz EPT150F (1/2", yaklaşık 20-210 N·m, cırcırlı) ve Mountz EPT250i-A.
- Dijital tork anahtarı (cırcır başlı): Gövdedeki gerinim ölçer (strain gauge) torku elektriksel sinyale çevirir, ekran anlık değeri gösterir. Hedef değer girilir; yaklaşınca ve ulaşınca LED ve buzzer uyarır. Örnek: Geratech DTWR-200f, Eclatorq WE4-340BN, Loyka AWJ3-85.
- Açılı dijital tork anahtarı (tork + açı): Torkun yanında dönüş açısını da ölçer. Üreticinin "40 N·m + 90°" gibi talimat verdiği motor ve silindir kapağı işlerinde gerekir. Örnek: DTWA-135i ve DTWA-135f.
- Değiştirilebilir başlıklı dijital tork anahtarı: Kafa sökülüp cırcır, açık ağız veya yıldız başlık takılır; boru rakoru ve dar alan işleri için. Örnek: DTWI-30i, DTWI-60i, DTWI-85i.
- Mini dijital tork anahtarı: Kısa gövdeli, düşük torklu (6-85 N·m) işler için; bisiklet, motosiklet, elektrik panosu, küçük makine. Örnek: DTWM-6, DTWM-12, DTWM-20, Loyka AWM-60 ve lokmalı set olarak Geratech DTWB-85.
- Dijital tork adaptörü: Mevcut cırcır kolunuz ile lokma arasına takılır, sıradan anahtara dijital tork okuması kazandırır. Ara sıra tork gereken ve bütçesi sınırlı kullanıcılar için ekonomik çözümdür. Örnek: Loyka ANC-200.
- Dijital tork tornavidası: Küçük vidaları cN·m düzeyinde sıkar ve ölçer; elektronik kart, telefon, optik ve medikal montaj için. Örnek: Geratech TSD-50, TSD-200, TSD-400, Loyka ANS-R-4 ve ANS-R-8 tornavida setleri.
Klasik ibreli (bükme kirişli) tork anahtarları ucuzdur ama okuma açısı ve paralaks hatası yüzünden günümüzde yerini dijital modellere bırakmıştır. Sıradan tornavidalar ve el aletleri ise ön sıkma ve sökme içindir; son sıkma her zaman tork anahtarıyla yapılmalıdır.
Dijital Tork Anahtarı Nasıl Çalışır?
Dijital tork anahtarının gövdesinde, kare bağlantıya yakın bir noktada gerinim ölçerler (strain gauge) bulunur. Sap çevrildikçe gövde mikron düzeyinde eğilir, gerinim ölçerin direnci değişir ve elektronik devre bu değişimi torka çevirir. Bu yapı sayesinde dijital anahtarlar mekanik modellerde olmayan şu özellikleri sunar:
- Peak (tepe değer) modu: Sıkma boyunca ulaşılan en yüksek torku ekranda tutar. Montaj ve kalite kontrolde kullanılan moddur.
- Track (izleme, gerçek zamanlı) modu: Torkun anlık değerini gösterir; sıkılmış bir cıvatanın "kaç N·m'de döndüğünü" kontrol ederken kullanılır.
- Hedef değer ve kademeli uyarı: Örneğin Eclatorq WE serisinde 12 LED (8 yeşil, 4 kırmızı) hedefe yaklaştıkça sırayla yanar, buzzer öter. Gürültülü atölyede ve ekranı göremediğiniz dar alanda işe yarar.
- Birim seçimi: N·m, ft-lb, in-lb, kgf·cm (modele göre).
- Hafıza: Geratech DTWR serisi 50, Loyka AWJ4 serisi 99 ölçüm kaydeder; DTWA serisi tork ve açı verisini saklar. Kayıt, servis ve montaj raporunda kanıt olarak kullanılır.
- İki yönde ölçüm: Sağ ve sol diş cıvatalarda çalışır. Tipik doğruluk saat yönünde ±%2, ters yönde ±%3 mertebesindedir (Eclatorq WE ve Loyka AWJ4 sayfalarındaki değerler).
Mekanik mi Dijital Tork Anahtarı mı?
| Özellik | Mekanik (klik tipi) | Dijital |
|---|---|---|
| Uyarı | "Tık" sesi ve boşalma hissi | Ekran + LED + buzzer, kademeli |
| Tipik doğruluk | ±%3-4 (ISO 6789 sınırı ±%4) | ±%1-2 saat yönünde |
| Uygulanan torku görme | Hayır, yalnızca eşik | Evet, gerçek değer ve peak |
| Kayıt / rapor | Yok | Hafıza, bazı modellerde veri çıkışı |
| Tork + açı | Ayrı açı göstergesi gerekir | Açılı modellerde dahili |
| Enerji | Pil gerekmez | Pil gerekir (çoğunlukla 2×AA) |
| Saklama | Kullanım sonrası en düşük değere alınmalı | Yay olmadığı için ayar gerekmez |
| En uygun iş | Tek değerli tekrarlı sıkma, saha | Değişken değerler, kayıt, tork kontrolü, motor işleri |
Özet: Hep aynı değerde bijon sıkan bir lastikçi için iyi bir mekanik anahtar yeterlidir. Farklı araçlarda farklı değerler giren servis, kayıt isteyen montaj hattı, tork + açı talimatı olan motor işleri ve sıkılmış cıvatayı denetleyen kalite kontrol için dijital tork anahtarı daha doğru ve hızlıdır.
Kaç Nm Tork Anahtarı Almalıyım? Kapasite ve Bağlantı Ölçüsü Seçimi
Tork anahtarları ölçüm aralığının alt ucunda daha az hassastır. ISO 6789 doğruluk sınıfları, anahtarın anma değerinin %20'si ile %100'ü arası için tanımlanır. Bu yüzden en sık sıkacağınız değer, anahtarın üst sınırının ortalarına denk gelmelidir. Örneğin 110 N·m bijon için 200 N·m'lik anahtar idealdir; 6 N·m'lik bir bisiklet cıvatasını 340 N·m'lik anahtarla sıkmak doğru değildir. Geniş aralıkta çalışıyorsanız iki anahtar (küçük + büyük) almak tek büyük anahtardan daha doğru sonuç verir.
| Kare bağlantı | Tipik tork aralığı | Kullanım | Stoktaki modeller |
|---|---|---|---|
| 1/4" | 1-30 N·m | Bisiklet, elektrik panosu, küçük motor, elektronik kasa | DTWM-20, DTWI-30i |
| 3/8" | 5-135 N·m | Motor, buji, motosiklet, şanzıman, klima rakoru | DTWR-135i, WE3-135BN, AWJ3-85 |
| 1/2" | 10-340 N·m | Jant bijonu, süspansiyon, makine bakımı, bara cıvatası | DTWR-135f, WE4-135BN, AWJ4-0200, DTWR-340f, AWJ4-0340 |
| 3/4" | 100-850 N·m | Kamyon ve otobüs bijonu, iş makinesi, çelik konstrüksiyon | DTWR-500F, DTWR-850F |
| 1" | 200-2000 N·m | Ağır sanayi, rüzgar türbini, büyük flanş, M30 üstü cıvata | DTWR-2000f |
Kare bağlantıyı lokma takımınızla aynı seçmek adaptör ihtiyacını ortadan kaldırır. Lokma adaptörü (örneğin 1/2"den 3/8"e) torku değiştirmez ama küçük kare uç büyük torkta kırılabilir; adaptörü yalnızca anma değeri yeterliyse kullanın.

Tork Anahtarı Nerede Kullanılır? Uygulamaya Göre Tipik Tork Değerleri
Aşağıdaki değerler yalnızca fikir vermek içindir. Her zaman aracın servis kitabını, cihazın montaj kılavuzunu veya parça üreticisinin değerini esas alın.
| Uygulama | Tipik tork | Uygun tip |
|---|---|---|
| Binek araç jant bijonu | 100-140 N·m | 1/2" dijital veya klik, 200 N·m |
| Hafif ticari araç bijonu | 160-250 N·m | 1/2" 340 N·m |
| Kamyon / otobüs bijonu | 450-650 N·m | 3/4" 850 N·m |
| Buji (M14) | 20-30 N·m | 3/8" 85-135 N·m |
| Yağ boşaltma tapası | 25-45 N·m | 3/8" dijital |
| Silindir kapağı | Tork + açı (ör. 30 N·m + 90° + 90°) | Açılı dijital (DTWA) |
| Bisiklet karbon parçalar | 4-8 N·m | 1/4" mini, 6-20 N·m |
| Motosiklet aks / zincir dişlisi | 40-100 N·m | 3/8" veya 1/2" |
| Pano bara cıvatası (M8 / M10 / M12) | yaklaşık 20 / 40 / 70 N·m | 1/2" veya mini dijital |
| Şalter ve klemens vidası | 0,5-4 N·m | Tork tornavidası |
| Klima flare rakor (1/4" / 3/8" / 1/2") | yaklaşık 15 / 38 / 55 N·m | Değiştirilebilir başlıklı (açık ağız) |
| Elektronik kart vidası (M2-M3) | 20-60 cN·m | Dijital tork tornavidası (TSD) |
Elektrik panolarında gevşek bara ve klemens bağlantıları en sık arıza ve yangın nedenlerindendir. Bağlantıyı tork anahtarıyla sıktıktan sonra yük altında termal kamera ile sıcak nokta kontrolü yapmak, pensampermetre ile akımı ve megger ile izolasyon direncini ölçmek iyi bir bakım rutinidir. Kablo uçlarındaki pabuçların sıkma kalitesi ise sıkma pensesi ile yapılır ve dinamometre ile çekme testinden geçirilir.
Dijital Tork Anahtarı Nasıl Kullanılır? 8 Adımda Doğru Sıkma
- Doğru tork değerini öğrenin. Servis kitabından veya montaj kılavuzundan değeri, birimi ve sıkma sırasını not edin; tork + açı talimatı varsa açı değerini de yazın.
- Dişleri temizleyin ve kontrol edin. Paslı, çapaklı veya hasarlı diş sürtünmeyi artırır ve torkun büyük kısmını yutar. Kılavuz yağlı diş demiyorsa dişi yağlamayın; yağlama aynı torkta ön gerilmeyi yükseltir.
- Anahtarı açın, birimi ve modu seçin. Servis kitabındaki birimi seçin, montaj için peak modunu kullanın ve ekranı sıfırlayın.
- Hedef torku girin. Hedef değeri ayarlayın ve yönü (sağ veya sol diş) kontrol edin. Mekanik anahtarda sapı skaladaki değere çevirip kilitleyin.
- Cıvataları elle ve çapraz sırayla ön sıkın. Önce bütün cıvataları elle veya sıradan anahtarla oturtun. Tork anahtarı sökme ve hızlı vidalama aleti değildir.
- Sapı ortasından tutup yavaş ve sürekli çekin. Kuvveti sapın tutma bölgesinin ortasından, anahtara dik açıyla uygulayın. Son 10-20 derecelik dönüşü durmadan, sarsıntısız tamamlayın; ani çekme hedefi aşmanıza yol açar.
- Uyarıda durun. LED kırmızıya döndüğünde ve buzzer öttüğünde ya da mekanik anahtar "tık" dediğinde hemen bırakın. Tıktan sonra çekmeye devam etmek fazla sıkmadır.
- Kaydedin ve kontrol edin. Değeri hafızaya alın, sıralı sıkmada tüm cıvataları ikinci turda aynı değerle kontrol edin. Mekanik anahtarı iş bitince en düşük değere geri alın; dijitali kapatın.

Tork + Açı ile Sıkma Nedir, Açılı Tork Anahtarı Ne Zaman Gerekir?
Modern motorlarda silindir kapağı, krank yatağı ve biyel cıvatalarında genellikle esneme sınırına kadar sıkılan (TTY, torque-to-yield) cıvatalar kullanılır. Bu cıvatalarda yalnızca tork vermek sürtünme farkı yüzünden ön gerilmeyi yeterince eşit yapmaz. Bu yüzden üretici önce düşük bir oturtma torku, ardından belirli bir açı ister: örneğin "30 N·m, sonra 90°, sonra tekrar 90°".
Açılı dijital tork anahtarı (DTWA serisi) açıyı dahili sensörüyle ölçer ve hedef açıya gelince uyarır; ayrı açı göstergesi takmaya, sapın konumunu gözle tahmin etmeye gerek kalmaz. Genel bir kural olarak TTY cıvatalar tekrar kullanılmaz; söküldüğünde yenisi takılır. Aracınızın servis kitabında açı talimatı varsa açılı model, yoksa standart dijital veya mekanik tork anahtarı yeterlidir.
Metrik Cıvata Tork Tablosu (8.8 ve 10.9)
Üreticinin değeri olmayan genel makine montajlarında aşağıdaki tablo başlangıç noktası olarak kullanılabilir. Değerler kaba diş, kuru veya hafif yağlı (sürtünme katsayısı yaklaşık 0,14) çelik cıvata ve cıvatanın akma dayanımının yaklaşık %90'ı için verilen yaklaşık değerlerdir.
| Cıvata | Anahtar ağzı | 8.8 (N·m) | 10.9 (N·m) | 12.9 (N·m) |
|---|---|---|---|---|
| M6 | 10 mm | 10 | 14 | 17 |
| M8 | 13 mm | 25 | 35 | 41 |
| M10 | 16-17 mm | 49 | 69 | 83 |
| M12 | 18-19 mm | 85 | 120 | 145 |
| M14 | 21-22 mm | 135 | 190 | 230 |
| M16 | 24 mm | 210 | 300 | 355 |
| M20 | 30 mm | 410 | 580 | 690 |
| M24 | 36 mm | 710 | 1.000 | 1.200 |
Cıvata sınıfı başın üstünde yazar (8.8, 10.9, 12.9). Paslanmaz A2-70 cıvatalarda değerler 8.8'in yaklaşık %70-80'i kadardır. Dişe yağ, gres veya pas sökücü sprey sürülmüşse aynı torkta ön gerilme %20-30 artabilir; bu durumda tablo değeri düşürülmelidir. Cıvata çapı ve boyunu ölçmek için dijital kumpas kullanabilirsiniz (kumpas nasıl kullanılır?).

Uzatma, Kurbağa Ağız ve Adaptör Kullanırken Tork Nasıl Hesaplanır?
Lokmayla aynı eksende kalan düz uzatma çubuğu torku değiştirmez. Ama anahtarın boyunu uzatan bir aparat, örneğin kurbağa ağız (crowfoot) veya uzatma kolu eklerseniz cıvataya gelen tork anahtarın gösterdiğinden büyük olur. Anahtarı şu formülle ayarlayın:
Ayar değeri = Hedef tork × L / (L + E)
Burada L anahtarın sap tutma noktası ile kare bağlantı arasındaki boy, E aparatın kare bağlantıdan cıvata eksenine olan uzunluğudur. Örnek: L = 400 mm, E = 50 mm, hedef 100 N·m ise ayar değeri 100 × 400 / 450 = 88,9 N·m olur. Kurbağa ağzı anahtara 90° açıyla takarsanız E sıfıra yakın kalır ve düzeltme gerekmez.
Dikkat edilecek diğer noktalar: Kardan (mafsal) ara parça açılı çalıştıkça hata yaratır, mümkünse düz tutun. Sapa boru geçirip uzatmak anahtarın ölçme noktasını değiştirir ve anahtarı bozar. Sapı tutma çizgisinin dışından tutmak da (özellikle mekanik anahtarlarda) gerçek torku değiştirir.

Tork Anahtarı Kullanırken Yapılan 8 Hata
- Tork anahtarıyla cıvata sökmek: Sökme torku sıkma torkundan çok yüksek olabilir ve mekanizmayı aşırı yükler. Sökmede sıradan lokma kolu kullanın.
- "Tık"tan sonra çekmeye devam etmek: Klik tipi anahtar torku sınırlamaz, yalnızca haber verir. Devam ederseniz fazla sıkarsınız.
- Ani ve sarsıntılı çekmek: Hedef değer aşılır, peak değeri olduğundan yüksek okunur.
- Mekanik anahtarı ayarlı bırakmak: Yay sürekli gergin kalırsa zamanla değer kayar. Kullanımdan sonra en düşük değere geri alın.
- Kapasite sınırında veya altında çalışmak: %20'nin altındaki değerlerde doğruluk düşer; aşırı yüklemek ise sensörü kalıcı bozar.
- Kirli ve yağlı dişte kuru değeri kullanmak: Sürtünme değişince aynı tork farklı ön gerilme verir.
- Anahtarı düşürmek ve atmak: Gerinim ölçer ve mekanizma darbeye hassastır. Düşen anahtarı kalibrasyon kontrolünden geçirin.
- Zayıf pille ölçüm yapmak: Dijital anahtarda pil uyarısı varsa yeni pil takmadan önemli bağlantı sıkmayın.
Tork Anahtarı Kalibrasyonu ve Bakımı
Tork anahtarlarının doğruluk ve kalibrasyon şartlarını ISO 6789-1 ve ISO 6789-2 (2017) standartları belirler. Genel uygulama yılda bir veya 5.000 sıkma döngüsünde bir (hangisi önce gelirse) kalibrasyondur. Cihaz düşürüldüyse, kapasitesinin üzerinde yüklendiyse veya sonuçlar şüpheliyse daha erken kontrol ettirilmelidir. ISO 9001 ve otomotiv tedarikçi denetimlerinde akredite laboratuvardan alınmış izlenebilir sertifika istenir. Kalibrasyonun ne olduğunu ve neden gerektiğini kalibrasyon nedir rehberimizde anlattık.
- Anahtarı kutusunda, kuru ve tozsuz ortamda saklayın; dijital modellerde uzun süre kullanılmayacaksa pili çıkarın.
- Cırcır kafayı ara sıra temizleyin, çözücüye daldırmayın; ekran ve elektronik kısma sıvı değdirmeyin.
- İki anahtarı birbirine karşı "test etmek" kalibrasyon değildir; yalnızca kaba bir ara kontroldür.
Tork Tornavidası: Elektronik ve Pano Vidaları İçin
Elektronik kartlar, cep telefonu, kamera, optik ve medikal cihazlardaki küçük vidalar cN·m düzeyinde tork ister; fazla sıkılan bir M2 vida plastik gövdenin dişini sıyırır veya kartı çatlatır. Dijital tork tornavidası (Geratech TSD serisi, Loyka ANS-R setleri) vidayı belirlenen değerde sıkar, sıkılmış vidanın torkunu ölçer ve sonuçları hafızaya alır. Pano montajında şalter ve klemens vidalarını üreticinin verdiği 0,5-4 N·m değerinde sıkmak için de aynı tornavidalar kullanılır. Seri vidalama gereken onarım işlerinde tork kademeli Proskit PT-1366U şarjlı tornavida hızı artırır; ancak bu tip aletler ölçüm yapmaz, son kontrol tork tornavidasıyla yapılmalıdır. Telefon ve kart onarımında gereken diğer aletler için cep telefonu tamir malzemeleri rehberine bakabilirsiniz.
İşe Göre Tork Anahtarı Önerisi
- Araç servisi ve lastikçi (bijon, süspansiyon): 1/2" 200 N·m dijital (DTWR-200f, AWJ4-0200) veya tek değer için Mountz EPT150F klik tipi.
- Motor revizyonu (tork + açı): DTWA-135i veya DTWA-135f, yanında 1/2" 340 N·m (WE4-340BN).
- Ağır vasıta, iş makinesi, çelik yapı: 3/4" DTWR-500F / DTWR-850F; 1" DTWR-2000f.
- Bisiklet ve motosiklet: 1/4" DTWM-12 (karbon parçalar) + AWM-60 veya DTWB-85 seti.
- Elektrik panosu ve bara: ANS-R-8 tork tornavidası + DTWI-85i veya WE4-135BN.
- Klima ve soğutma (flare rakor): Değiştirilebilir başlıklı DTWI-60i açık ağız başlıkla.
- Elektronik ve hassas montaj: TSD-50, TSD-200 veya ANS-R-4.
- Ara sıra kullanım, düşük bütçe: Mevcut cırcır koluna Loyka ANC-200 dijital tork adaptörü.
Markalara göre incelemek isterseniz Geratech, Loyka ve Eclatorq sayfalarına göz atabilirsiniz. Diğer ölçüm cihazları için ölçü ve test aletleri kategorimize, araç ve pano elektriği için multimetre nasıl kullanılır yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular
Torkmetre ile tork anahtarı aynı şey mi?
Evet, günlük kullanımda aynı aleti anlatır. Torkmetre kelimesi daha çok torku ölçen ve ekranda gösteren dijital tork anahtarları için, tork anahtarı ise hem mekanik klik tipi hem dijital modeller için kullanılır. Laboratuvarda tork anahtarlarını kalibre eden tork test cihazlarına da tork ölçer denir.
Tork anahtarı ne işe yarar?
Tork anahtarı cıvata ve somunları üreticinin belirttiği değerde sıkmayı sağlar. Az sıkılan bağlantının titreşimle gevşemesini, fazla sıkılan cıvatanın uzamasını, dişini sıyırmasını veya parçayı çatlatmasını önler. Jant bijonu, motor, bisiklet, pano bara bağlantısı ve makine montajında kullanılır.
Dijital tork anahtarı mı mekanik tork anahtarı mı almalıyım?
Farklı değerlerle çalışıyor, uygulanan torku görmek, kaydetmek veya tork + açı sıkma yapmak istiyorsanız dijital tork anahtarı alın; tipik doğruluğu saat yönünde ±%2'dir. Hep aynı değerde tekrarlı sıkma yapıyor ve pil istemiyorsanız ±%4 doğruluklu mekanik klik tipi anahtar yeterlidir.
Kaç Nm tork anahtarı almalıyım?
En sık sıkacağınız değer anahtarın ölçüm aralığının %20-100'ü içinde, tercihen ortasında kalmalıdır. Binek araç bijonu (100-140 N·m) için 200 N·m, buji ve motor cıvataları için 85-135 N·m, bisiklet için 12-20 N·m, kamyon bijonu için 850 N·m'lik anahtar uygundur.
Jant bijonu kaç Nm sıkılır?
Binek araçlarda jant bijonları genellikle 100-140 N·m, hafif ticari araçlarda 160-250 N·m, kamyon ve otobüslerde 450-650 N·m arasında sıkılır. Kesin değer aracın kullanım kılavuzunda yazar. Bijonlar çapraz sırayla sıkılmalı ve ilk 50-100 km sonra tork anahtarıyla tekrar kontrol edilmelidir.
1/2 ve 3/8 tork anahtarı arasındaki fark nedir?
Fark kare bağlantının ölçüsü ve buna bağlı tork aralığıdır. 3/8 inç anahtarlar genellikle 5-135 N·m arasında motor, buji ve motosiklet işleri için, 1/2 inç anahtarlar 10-340 N·m arasında jant bijonu, süspansiyon ve makine bakımı için kullanılır. Lokma takımınızla aynı ölçüyü seçmek en pratik yoldur.
Tork anahtarıyla cıvata sökülür mü?
Hayır. Paslanmış veya sıkışmış bir cıvatanın sökme torku sıkma torkunun çok üzerinde olabilir ve tork anahtarının mekanizmasını veya sensörünü aşırı yükleyerek kalibrasyonunu bozar. Sökmede sıradan lokma kolu veya kol uzatması kullanılmalı, tork anahtarı yalnızca son sıkma ve kontrol için kullanılmalıdır.
Tork anahtarı tık sesinden sonra çekmeye devam edilir mi?
Hayır. Klik tipi tork anahtarı torku sınırlamaz, yalnızca ayarlanan değere ulaşıldığını haber verir. Tık sesinden sonra çekmeye devam ederseniz cıvata ayar değerinin üzerinde sıkılır. Uyarıyı duyduğunuz veya dijital anahtarda kırmızı LED yandığı anda kuvveti bırakın.
Açılı dijital tork anahtarı ne işe yarar?
Açılı dijital tork anahtarı torkla birlikte cıvatanın dönüş açısını da ölçer. Silindir kapağı, krank ve biyel cıvatalarında üreticinin "30 N·m + 90° + 90°" gibi tork + açı talimatında ayrı açı göstergesine gerek kalmadan hedef açıya gelince uyarır ve ölçümü kaydeder.
Tork anahtarı ne sıklıkla kalibre edilmeli?
ISO 6789 uygulamasına göre tork anahtarları yılda bir veya 5.000 sıkma döngüsünde bir, hangisi önce gelirse, kalibre edilmelidir. Anahtar düşürüldüyse, kapasitesinin üzerinde yüklendiyse veya sonuçlardan şüpheleniyorsanız daha erken kontrol ettirin. Kalite sistemlerinde akredite laboratuvar sertifikası istenir.
Mekanik tork anahtarı kullanımdan sonra neden sıfıra alınır?
Klik tipi tork anahtarının içindeki yay ayarlanan değerde sıkışmış olarak bekler. Uzun süre gergin kalan yay yorulur ve anahtar zamanla düşük değerde tık vermeye başlar. Kullanım bitince sapı skalanın en düşük değerine çevirmek yayı rahatlatır; sıfırın altına zorlanmamalıdır.
Uzatma kullanınca tork anahtarı ayarı nasıl hesaplanır?
Lokmayla aynı eksendeki düz uzatma torku değiştirmez. Kurbağa ağız gibi anahtarın boyunu uzatan bir aparat kullanılıyorsa ayar değeri = hedef tork × L / (L + E) formülüyle bulunur. L anahtarın efektif boyu, E aparatın uzunluğudur; 400 mm anahtar ve 50 mm aparatla 100 N·m için 88,9 N·m ayarlanır.
Sonuç
Tork anahtarı, "yeterince sıktım mı?" sorusunu ölçülebilir bir sayıya çeviren temel montaj aletidir. Doğru seçim için önce en sık sıkacağınız tork değerini belirleyip ölçüm aralığının %20-100'ü kuralına göre kapasite seçin, ardından lokmalarınıza uyan kare bağlantıyı ve işinize göre mekanik, dijital veya açılı tipi belirleyin. Kullanımda dişi temizleyin, sapı ortasından yavaşça çekin, uyarıda durun ve anahtarınızı yılda bir kalibre ettirin. Size uygun modeli seçmek için torkmetre ve tork anahtarı modellerimizi inceleyebilir veya 0212 912 36 86 numaralı hattan teknik ekibimizden destek alabilirsiniz.